3 aylık kredi büyüme hızı %45'i aştı
BDDK verilerine göre 13 haftalık, yıllıklandırılmış ve kur etkisinden arındırılmış kredi büyüme hızı %45'i aştı. Ekonomistler, enflasyonun insanları kredi kullanmaya mecbur ettiğini, bunun da enflasyonu daha yükselttiğini düşünüyor.
Tüketici kredileri ve ticari krediler belli bir süredir artış trendinde. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (BDDK) verilerine göre kredi büyüme hızındaki yükseliş geçen hafta da devam etti. Verilere göre 13 haftalık, yıllıklandırılmış ve kur etkisinden arındırılmış kredi büyüme hızı %45'i aştı. Bu da kredilerde Temmuz 2020'den beri ilk defa bu kadar hızlı bir büyümenin kaydedilmesi demek. Bunun iki temel nedeni var: Alım gücünün düşmesi ve enflasyonun yüksek olması.
Marmara Üniversitesi İşletme Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Burak Arzova, alım gücünün düşmesiyle insanların hayatlarını idame ettirebilecekleri gelirlerinin azaldığını vurguluyor. Arzova'ya göre geliri düşen vatandaşlar, bunun bir kısmını kredi kartlarıyla bir kısmını da tüketici kredileriyle idare etmeye çalışıyor. İkinci olarak enflasyona karşı gelirini korumak isteyenler de kredilere koşuyor.
Konut fiyatlarının yükselmesiyle konutun da bir yatırım aracı olmaktan çıktığını söyleyen Arzova, insanların enflasyona karşı bütçelerini korumak için gelecekte yapmayı planladığı alışverişlerini bugünden gerçekleştirdiğini anlatıyor: "Otomobil, televizyon, buzdolabı gibi hangi varlık söz konusuysa yarın bunun fiyatı artar diye insanlar bugünden almaya çalışıyor."
BDDK'nın verilerine göre tüketici kredileri tutarı 15 Nisan itibarıyla 810 milyar TL'ye çıktı. Bu kredilerin 315 milyar TL'si konut, 16 milyar TL'si taşıt ve 479 milyar TL'si ihtiyaç kredisi.
Ekonomist Derici, ekonomi politikalarının da kredi artışını körüklediği görüşünde. Derici, daha önce nereye gittiği belli olmayan kredilerin önünü kesmek için büyük yatırım projelerine ya da katma değerli projelere kredi verilmesi için hedef odaklı kredi politikasına geçildiğini, ancak son dönemde bunun değiştiğini aktarıyor. Derici'ye göre yine büyümenin krediyle pompalandığı bir döneme girilmesi söz konusu.
15 Nisan haftasında ticari kredilerdeki artış %50'e yaklaştı. Bankacılık sektörünün toplam kredi hacmi ise 5 trilyon 525 milyar TL'ye çıktı. Mart ayında üretici enflasyonu %114 olarak gerçekleşti. Tüketici enflasyonu ise %61 oldu.
Artan enflasyona rağmen bir yandan da tüketici kredilerinin ve ticari kredilerin artması, olumsuz bir döngünün başladığına işaret. Kredilerin artmasıyla enflasyon yükselişi tetikleniyor, yarın yapılacak tüketim bugüne çekiliyor, böylece yarın tüketim azaldığında şirketlerin üretim yapması zora girecek.
Kaynak: BBC Türkçe