ABD, Nijer Büyükelçiliği'ni kısmen tahliye edecek
ABD Dışişleri Bakanlığı, Nijer'deki gelişmelerin ardından, acil ihtiyaç dahilinde olmayan büyükelçilik çalışanlarının ve ailelerinin tahliye edileceğini duyurdu. Bakanlık, elçiliğin kısıtlı olarak ülkede ABD vatandaşlarına hizmet vermeyi sürdüreceğini açıkladı.
ABD, 26 Temmuz'da darbenin yaşandığı Nijer'deki büyükelçiliğini geçici olarak kısmen tahliye etme kararı aldı. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Matthew Miller, yaptığı yazılı açıklamada, Nijer'deki durumu göze alarak acil ihtiyaç duyulmayan personel ve ailelerini ülkeden geçici olarak çekeceklerini bildirdi. Büyükelçiliğin sınırlı şekilde hizmet vermeyi sürdüreceğini kaydeden Miller, Nijer'le en yüksek seviyede diplomatik ilişkilerin korunacağını vurguladı. Miller ayrıca, ABD'nin, Nijer cuntasına karşı yeni adımlar atması beklenen Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu (ECOWAS) ve Afrika Birliği'ni desteklediğini belirtti. Cuntanın yönetime el koymasının ardından çok sayıda ülke, Nijer'deki vatandaşlarını tahliye etmeye başlamıştı.
Bugün ülkede düzenlenmesi beklenen eylemlerden dolayı Fransa Dışişleri Bakanlığı Nijer darbe liderlerine, büyükelçiliği için tam güvenlik garantisi çağrısı yaptı. Nijer’deki askeri darbe sonrası ülkenin eski sömürge gücü Fransa'ya karşı eylemler yükselmiş ve Pazar günü protestocular Fransız Büyükelçiliği'ne saldırmıştı. Bunun üzerine Fransa vatandaşlarını tahliye edeceğini açıkladı ve dün 262 kişi Paris'e ulaştı. İngiltere Dışişleri Bakanlığı, Fransa uçağıyla kendi vatandaşlarından bir grubun da tahliye edildiğini açıkladı. Sayı verilmemekle birlikte Nijer'de çok az sayıda İngiltere vatandaşı kaldığı belirtildi. Ancak Fransa, radikal İslamcı militanlarla mücadele etmeleri amacıyla konuşlandırdığı yaklaşık 1000 Fransız askerini tahliye etme planının olmadığını söyledi.
İtalya'nın da 87 kişiyi tahliye eden uçağı da dün Roma'ya ulaştı. Reuters haber ajansına göre uçakta 36 İtalyan, 21 Amerikalı ve bir İngiliz bulunuyordu. Almanya, vatandaşlarına Fransa'nın tahliyeler konusundaki yardım teklifini kabul etmelerini önerdi. Benzer darbeler yaşayan Burkina Faso ve Mali’deki cuntalar; devrik liderin zorla işbaşına getirilmeye çalışması halinde bunu bir savaş ilanı olarak göreceklerini açıklamıştı. Tahliye kararları bu açıklamanın ardından geldi. İkisi de eski Fransız sömürgesi olan Nijer’in komşularında iktidara gelen cuntalar, son dönemde Fransa’dan uzaklaşıp Rusya’ya yakınlaşmıştı. Mali ve Burkino Faso’dan gelen uyarılar, radikal İslamcı militanlarla mücadelenin sürdüğü bölgedeki çalkantıyı daha da büyütebilecek açıklamalar olarak görülüyor.
Uranyum açısından zengin Nijer, Sahel bölgesindeki cihatçılarla savaşta önemli bir Batı müttefikiydi. Hem Fransa’nın hem de ABD’nin ülkede askeri üsleri bulunuyor. Mali’deki askeri yönetimin 2021’de Rus paralı asker şirketi Wagner ile ortaklık yapmayı seçmesinin ardından, Fransa bölgedeki operasyonlarını Nijer’e taşımıştı. Pazar günü, başkent Niamey’deki Fransız Büyükelçiliği önünde toplanan eylemciler “Çok yaşa Rusya”, “Çok yaşa Putin” ve “Kahrolsun Fransa” sloganları atmış ve büyükelçilik yerleşkesinin duvarlarını ateşe vermişti. Daha önce Fransa, Batı Afrika ülkelerinin oluşturduğu Ecowas bloğunun, Njier’e seçilmiş lider Mohamed Bazoum’un bir hafta içinde göreve geri dönmesi ultimatomu vermesini memnuniyetle karşılamıştı. Bu diplomatik hamlelerin ardından Burkina Faso ve Mali’deki cunta yönetimleri Ecowas’ın askeri müdahalede bulunması halinde, bloktan çekileceklerini ve doğudaki komşularının savunmasına koşacakları tehdidinde bulundu. Burkina Faso, Mali ve Gine’nin Ecowas üyelikleri bu ülkelerdeki askeri darbelerin ardından askıya alınmıştı. Ecowas’ın son askeri müdahalesi 2017’de Gambiya’da Yahya Jammeh’in seçimleri kaybetmesinden sonra, iktidardan ayrılmayı reddetmesinin ardından gelmişti. Ecowas birliklerinin ülkeye girmesinin ardından Jammeh, Ekvador Ginesi’ne sürgüne gitti. Nijer’deki cunta, Ecowas’ın talebinin ardından bir yorum yapmadı, ancak ülkelerini bölgesel ya da Batılı güçlerden gelecek herhangi bir “saldırganlığa” karşı ülkelerini savunacaklarını söyledi. Ancak Fransa Dışişleri Bakanı Catherine Collona bu iddianın doğru olmadığını savundu.
Kaynak: BBC Türkçe