Çin ve İngiltere'den "yapay güneş" projeleri

Güneş'te doğal olarak olan nükleer füzyon reaksiyonunu yapay olarak oluşturarak enerji üretmek için Çin'de ve İngiltere'de çalışmalar hızla devam ediyor.

Çin'in Hefei Fiziksel Bilimler Enstitüsü, İleri Süperiletken Tokamak Deneyi ile "yapay güneş" yapmaya yani güneş kadar yüksek ve sürekli sıcaklık oluşturmaya çalışıyor. Bunu sağlayacağı umulan tokamak adlı halka şeklindeki makineler için 900 milyon dolara yakın yatırım yapıldı. Tokamak aşırı yüksek sıcaklıklarda hidrojen izotoplarını kaynatarak plazmaya dönüştürüyor ve birleştirerek enerji açığa çıkmasını sağlıyor.

1958'den bu yana füzyon araştırmaları yürüten Çin, Fransa'da inşa edilmekte olan "dev" nükleer füzyon projesi ITER'in üyesi. Fransa'da inşa halindeki projenin 10 milyar euroluk bütçesi bulunuyor.

Çin'in bu projedeki sorumluluğu ITER'in manyetik tutma ve 100 milyon derece Celsius'e kadar dayanıklı olması için gereken bileşenleri üretmek. 2025 yılında ilk plazmayı üretmeyi planlayan ITER, 50 megavat güçle 500 megavat enerji üretecek bir örnek reaktör inşa etmeyi planlıyor.

İngiltere'de ise Tokamak Energy adlı firma nükleer reaktöründeki sıcaklığı 50 milyon dereceye kadar yükseltebiliyor. Bu sıcaklık Güneş'in merkezindeki sıcaklığın tam iki katı. Firmanın deneylerinde bir sonraki hedef, nükleer füzyonun tükettiğinden daha fazla enerji üretip üretmediğini anlamak.

Fosil yakıtlara bağımlılığı azaltmak ve düşük karbonlu enerji üretmek için on yıllardır çalışan bilim insanları nükleer füzyon deneyleri ile dünyada "yapay güneş" yaratarak çözüm arıyor.

Bilim insanları hidrojen gaz bulutuna 140 bin amper elektrik göndererek hidrojen atomlarını birleştirmeye ve füzyonla helyum yaratmaya çalışıyor. Bu füzyon güneşi bir arada tutan güç.

Böyle bir deneyin dünyayı güneş sisteminin yeni güneşi yapmayacağı, ancak ucuz ve temiz enerjinin önünü açabileceği belirtiliyor. Bilim insanlarının önündeki zorluk bunu güvenli şekilde yapabilecek yöntemi bulmak.

Kaynak: Euronews Türkçe