Dünyada servetin %75'i en zengin %10'un elinde
Dünya Eşitsizlikleri Laboratuvarı'nın raporuna göre; dünya nüfusunun en zengin %10'luk kesimi dünyadaki gelirin yarısına ve toplam sevetin de %75'ine sahip. Nüfusun en zengin binde birlik kesimi yani 56 bin multimilyoner de dünyadaki varlıkların %6'sından fazlasına sahip. 1990'lı yıllardan beri süper zenginler ile kalan nüfus arasındaki gelir uçurumu giderek artıyor.
1990'lı yıllardan bu yana "süper zenginlerle" kalan nüfus arasında gelir uçurumu giderek derinleşti. Salı günü Paris'te açıklanan bir rapora göre dünya nüfusunun en zengin %10'luk kesimi dünya çapındaki gelirin yarısına sahip ve toplam servetin de dörtte üçünü elinde tutuyor. Paris School of Economics bünyesinde faaliyet gösteren Dünya Eşitsizlikleri Laboratuvarı'nın raporuna göre, nüfusun daha yoksul olan diğer yarısı ise toplam gelirin %8'ine ve küresel servetin de %2'sine sahip. Nüfusun en zengin %0,001'lik kesimi, yani bir futbol stadyumunu doldurabilecek 56 bin multimilyoner ise rapora göre halihazırda dünyadaki varlıkların %6'sından fazlasını elinde tutuyor. 1990'lı yılların ortalarında bu rakam %4'tü.
"21. Yüzyılda Kapital" kitabının yazarı Thomas Piketty'nin de aralarında olduğu araştırmacılar, raporda "aşırı servet eşitsizliğinin hızla arttığına" dikkat çekti. 1990'lı yıllardan bu yana milyarderlerin ve yüz milyonlarca dolarlık servete sahip kişilerin varlıklarının yıllık ortalama %8 arttığı, bunun da nüfusun yoksul yarısının varlıklarındaki artış hızının neredeyse iki katı olduğu belirtildi. 1980 yılından beri dünyanın en yoksul kesiminin yıllık geliri %1,8 artarken en zengin %10'luk kesiminin gelirinde %1,2 ila %3'lük bir artış gözlendi. Bu iki kesimin ortasında kalan %40'lık orta sınıfın gelirinde ise %1 ile en az artış kaydedildi. Bu durum özellikle çalışma gelirindeki gerilemeyle açıklanıyor. 1980'de %61 olan bu gelir 2025'te %53'e düştü. Diğer yandan sermaye gelirleri %39'dan %47'ye yükseldi.
Araştırmacılar bu tabloya rağmen en zenginlerin daha düşük gelir gruplarına kıyasla oransal olarak daha az vergi ödediğine dikkat çekiyor ve asgari bir küresel servet vergisi uygulanmasını savunuyor. Rapora göre, milyarderler ile yüz milyonluk servet sahiplerine uygulanacak düşük oranlı küresel bir asgari vergi bile küresel Gayrisafi Yurt İçi Hasıla'nın %0,45 ila %1,11'i arasında gelir yaratabilir. Araştırmanın yazarları "eşitsizliğin siyasi bir karar olduğuna" dikkat çekerek güçlü bir yeniden dağılım, adil bir vergilendirme ve sosyal yatırımların öncelenmesiyle bu uçurumun azaltılabileceğini belirtiyor.
Rapor, iklim krizi bağlamında da "aşırı" ve "kalıcı" eşitsizliklere de dikkat çekiyor: Buna göre, dünyanın en zengin %10'luk kesimi, özel sermayeyle bağlantılı küresel karbondioksit emisyonlarının %77'sinden sorumlu. Nüfusun daha yoksul yarısının payı ise yalnızca %3. Rapor, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin de devam ettiğine işaret ediyor. Verilere göre, dünya genelinde kadınlar, erkeklerin saatlik ücretinin ortalama yalnızca %61'ini kazanıyor. Ücretsiz ev içi emek de göz önüne alındığında bu oran %32'ye kadar düşüyor.
Kaynak: DW Türkçe