Jak meyvesi: Sri Lanka'yı açlıktan kurtarıyor

Sri Lanka'da yaşanan ekonomik kriz, pek tercih edilmeyen jak meyvesinin önemini artırdı. 15 kilosu 1 dolardan daha ucuza satılan jak meyvesi, bir çok insanı açlıktan kurtardı. Kriz nedeniyle gıda erişiminde zorluk yaşayan nüfusun büyük bir bölümü için jak meyvesi, geleneksel mutfak alışkanlıklarının dışında bir besin kaynağı haline geldi.

Ekonomik krizin etkisini hissettirdiği Sri Lanka'da, eskiden tercih edilmeyen jak meyvesi (jackfruit), şu anda birçok insanın açlıktan kurtulmasına yardımcı oluyor. 15 kilosu 1 ABD dolarından az bir ederi olan meyve, gıda fiyatlarının yükseldiği ülkede günlük tüketilen bir yiyeceğe dönüştü. Sri Lanka'nın üçte birlik bir nüfusu gıda erişiminde sıkıntı yaşadığı için  jak meyvesi geleneksel mutfak tercihlerinin dışında bir kurtarıcı haline gelmiştir.

BBC muhabirlerine göre, bir hane halkı Sri Lanka'da gelirinin %70'ini gıdaya harcamaktadır. Ülkede 2022 yılından beri ciddi bir ekonomik kriz yaşanmaktadır. Elektrik kesintileri ve benzin kıtlığından sonra binlerce protestocu Sri Lanka'nın başkenti Kolombo'da cumhurbaşkanının sarayını basmış, ardından Cumhurbaşkanı Gotabaya Rajapaksa görevinden ayrılmıştır. O zamandan beri ülke, IMF ile bir kurtarma paketi üzerinde müzakereler yapmaktadır ve yoksulluk oranı iki katına çıkmıştır.

Üç çocuğu olan 42 yaşındaki Nadeeka Perera, hakem olarak çalışırken gelirini kaybetmiştir. Fiyatların altı katına çıkması nedeniyle et ve süt gibi temel gıdaları karşılamakta zorlanmaktadırlar. Otobüs ücretlerini ödeyemedikleri için çocukları okula gidememektedir. Her gün, gaz ve enerji fiyatlarının düşmesi için dua etmektedir.

Ülkede Şubat ayında %54 olan enflasyon Haziran ayında %12'ye düşmüş olsa da Sri Lanka halkı gelir kaybı nedeniyle yükselen fiyatlarla mücadele etmekte zorluk yaşamaya devam ediyor. Eğitimciler, çocukların yeterli beslenemediğini ve neredeyse yarı kiloya düştüklerini belirtmektedir.

Ekonomik kriz, 22 milyonluk nüfus için ücretsiz olması gereken sağlık sistemi gibi birçok şeye de olumsuz etki yapmaktadır. Sri Lanka, ilaçlarının %85'ini ithal ettiği için ekonomik kriz ve para birimi değer kaybı, birçok ilaca erişimi engellemektedir.

75 yaşındaki ünlü siyaset bilimci Moa De Zoysa, akciğer sertleşmesini tedavi etmek için gereken ilacı bulamadığı için dokuz ay önce hayatını kaybetmiştir. Eşi Malini De Zoysa, Moa'nın hastalığına rağmen kitabını yazmaya devam ettiğini belirterek, tedavi masraflarını ödemek zorunda kaldıklarını söylemiştir.

Ailesini geçindirmekte zorlanan Karuppaiya Kumar ise, “Jackfruit eskiden yerde çürümeye bırakılırdı. Bir tencere dolusu kaynatıldığı zaman şimdi beşimizin gün boyunca beslenmesini sağlıyor” yorumunda bulunuyor. Kumar’ın komşularıyla anlaşması ise şöyle: Ağaçlara tırmanarak meyve topluyor, ancak bunun için para almıyor. Ailesine meyveden götürmeyi tercih ediyor.