Nükleer atık için bin asırlık depo hazırlanıyor

Enerji ihtiyacının önemli bir kısmını nükleer enerji üretiminden sağlayan Finlandiya, nükleer yakıt atıkları için özel yeni bir yöntem geliştiriyor. Nükleer atıkları yaklaşık 400 metre derinliğe inşa ettiği jeolojik atık deposuna aktarmayı amaçlıyor. 100.000 yıllık atık depolama kapasitesine sahip olacak yapı, dünyada bir ilk olma özelliği de taşıyor.

Bu proje için seçilen yer, "Onkalo" adı verilen bir yeraltı deposu olacak. Onkalo, Finlandiya'nın Olkiluoto adasında bulunan üç nükleer reaktöre yakın bir konumda, başkent Helsinki'ye ise yaklaşık 240 kilometre uzaklıkta yer alıyor. 2025 veya 2026 yılında gerçekleştirilmesi planlanan atıktan kurtulma işlemi için, yeraltı depo tesisinin inşaı şimdiden başladı ve güvenlik açıklarının tespit edilmesi ve en üst düzeyde güvenliğin sağlanması amacıyla sürekli olarak analiz ediliyor.

Bilindiği üzere her aktif nükleer reaktör, radyoaktif atık üretiyor ve bu atıklar üç geniş kategoriye ayrılıyor. İlk kategori, kısa süreli radyoaktif kalan kağıt, bez, aletler ve giysiler gibi düşük seviyeli atıkları içeriyor. İkinci kategori ise daha uzun süre radyoaktif kalabilen reçineler, kimyasallar ve reaktör bileşenleri gibi orta seviyeli atıklardan oluşuyor. En radyoaktif olan üçüncü kategori ise nükleer santralden çıkan ve yakıtın yeniden işlenmesinden sonra elde edilen yüksek seviyeli atıklardır.

Bu radyoaktif maddelerin bir kısmı, doğadan izole edilmeleri gereken son derece uzun bir ömre sahip. Bu nedenle Onkalo'da saklanacak olan nükleer yakıt atıkları, insanların ve tüm canlıların güvenliği için yüzyıllar boyunca tehlikeli kalabileceğinden özel olarak tasarlanmış kaplar içinde gömülecek.

Onkalo'nun inşaı, Posiva adlı şirket tarafından yürütülüyor. Şirket, deponun spiral şeklinde bir erişim tüneli, dört dikey şaft (personel şaftı, kap şaftı ve iki havalandırma şaftı), tüneller ve teknik odalardan oluştuğunu belirtiyor. İnşa edilen tesis için işletme lisansının bu yıl verilmesi hedefleniyor.

Kaynak: Donanım Haber