Tedarik zincirinin yeni zayıf halkası kalay

Üretim azalıyor, stok düşüyor, ton başına 40 bin doları gören fiyatlar 30 yılın en büyük yıllık artışına ilerliyor. Kalay tedarikinin zorlaşması güneş, otomobil ve elektronik sektörlerinin sıkıntılarını artırıyor.

Hammaddeye erişim sorunu büyürken, son aylarda bu sıkıntıyı en çok kalay kullanıcıları hissediyor. Londra’da kalay fiyatının ton başına 40 bin dolara çıkması elektronik, güneş paneli ve otomobil üreticileri için tedarik zinciri sorunlarını büyütüyor.

Lehimleme için kullanılan kalayın fiyatı bu yıl diğer endüstriyel metallerden daha iyi performans gösterdi. Londra Metal Borsası'nda (LME) yılbaşından bu yana fiyat artışı yüzde 90'ın üzerine çıkarken, son 1 yıl içindeki artış yüzde 107’ye ulaştı. LME ‘de fiyatlar kasımın son haftasında ilk kez ton başına 40 bin doları aşarken, fiyatlar son 30 yılın en büyük yıllık artışına doğru ilerliyor.

Güneş bataryaları bağlantılarında lehimli şerit kullanan fotovoltaik (PV) şirketlerinin, fiyat rekabeti nedeniyle müşterilerine ek maliyetler aktarma fırsatı az olduğundan, fiyat artışlarından ciddi şekilde olumsuz etkileneceği belirtiliyor. Uluslararası Kalay Birliği'nin (ITA) baş Çin temsilcisi Cui Lin, fotovoltaik endüstrisinden gelen kalay talebinin bu yıl 2019’daki 8 bin tondan 15 bin tona yükseleceğini tahmin ediyor. Analist, fiyat artışlarının arkasındaki en önemli faktör olan LME’de kayıtlı kalay stoklardaki düşüşün süreceğini düşünüyor. LME depolarındaki stok, Kasım ayının başında 1989'dan bu yana en düşük seviyesine geriledi ve şu anda sadece 1.365 ton seviyesinde. Şanghay’daki stoklar da beş yılın dip seviyesine yakın.

Çinli kalay eriticiler, alüminyum ve magnezyum üreticileriyle aynı ölçüde olmasa da, bu yıl güç tüketimindeki kısıtlamalar nedeniyle üretimi azaltmak zorunda kalırken, bir dizi başka kalay tedarik kısıtlaması piyasayı endişelendirdi. Devlet destekli araştırma şirketi Antaike'ye göre, COVID-19 kısıtlama önlemleri nedeniyle Myanmar'dan yapılan cevher sevkiyatlarında tekrarlanan aksamalar, ocak-ekim döneminde yüzde 15.1 artan Çin'deki rafine kalay üretiminde azalmaya neden oldu. 2020'de dünyanın en büyük üçüncü rafine kalay üreticisi olan Malezya Eritme Şirketi, haziran ayında teslimatlarda mücbir sebep ilan ederken, Endonezya 2024'ten itibaren kalay ihracatına yönelik yasak getirme planları yapıyor.

ITA, geçtiğimiz yıl pandemi nedeniyle yüzde 1.6 azalarak 361 bin 900 tona inen küresel rafine kalay tüketiminin bu yıl yüzde 7.2 artacağını tahmin ediyor.

Kaynak: Dünya Gazetesi