YZ, güçlü etkili yeni antibiyotikler geliştirdi
Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nden (MIT) araştırmacılar, yapay zeka desteğiyle dirençli bakterilere karşı etkili iki yeni ilaç geliştirdi. Hayvan deneylerinde başarılı sonuçlar alan ekip, ilaçları insanlarda kullanmaya uygun hale getirmek için çalışıyor.
Araştırmacılar, yapay zekanın ilaca dirençli gonore (belsoğukluğu) ve MRSA bakterilerini öldürebilecek iki yeni potansiyel antibiyotik icat ettiğini ortaya koydu. İlaçlar yapay zeka tarafından atom atom tasarlandı ve laboratuvarda ve hayvanlar üzerinde yapılan testlerde, antibiyotiğe dirençli bakterileri öldürdü.
Bu iki ilacın reçete edilebilmeleri için hala yıllar sürecek geliştirme ve klinik deneyler gerekiyor. Ancak Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) ekibi, yapay zekanın antibiyotik keşfinde "ikinci bir altın çağ" başlatabileceğini söylüyor.
Antibiyotiklerin aşırı kullanımı nedeniyle bakteriler ilaçların etkilerine karşı evrim geçirerek dirençli hale geldi ve onlarca yıldır yeni antibiyotik sıkıntısı yaşanıyor. Araştırmacılar daha önce de yeni antibiyotik potansiyeline sahip olanları belirlemek amacıyla bilinen binlerce kimyasal maddeyi yapay zeka ile taramıştı.
Şimdi de MIT ekibi antibiyotik tasarlamak için üretken yapay zekayı kullanarak bir adım daha ileri gitti. Cell dergisinde yayınlanan çalışmada, mevcut olmayan ya da henüz keşfedilmemiş olanlar da dahil olmak üzere 36 milyon bileşik incelendi.
Bilim insanları, farklı bakteri türlerinin büyümesini yavaşlatıp yavaşlatmadıklarıyla ilgili verilerin yanı sıra bilinen bileşiklerin kimyasal yapısını da vererek yapay zekayı eğitti. Yapay zeka daha sonra bakterilerin karbon, oksijen, hidrojen ve nitrojen gibi atomlardan oluşan farklı moleküler yapılardan nasıl etkilendiğini öğreniyor.
Daha sonra yapay zeka ile yeni antibiyotikler tasarlamak için iki yaklaşım denendi. İlki, 8 ila 19 atom büyüklüğünde milyonlarca kimyasal parçadan oluşan bir veri tabanında arama yaparak umut verici bir başlangıç noktası belirledi ve buradan yola çıktı. İkincisi ise yapay zekaya en başından itibaren serbestlik tanıdı.
Bilim insanları, cinsel yolla bulaşan gonore (belsoğukluğu) enfeksiyonu ve potansiyel olarak ölümcül olan MRSA (metisiline dirençli Staphylococcus aureus) için antibiyotik oluşturmak üzere yapay zekayı kullandılar. MRSA ciltte zararsız bir şekilde yaşayan ancak vücuda girdiğinde ciddi bir enfeksiyona neden olabilen bir bakteri türü.
Öne çıkan tasarımlar imal edildikten sonra laboratuvarda bakteriler ve enfekte fareler üzerinde test edildi ve sonuçta iki yeni potansiyel ilaç elde edildi. Ancak henüz klinik deneyler için hazır değiller; ilaçların insanlarda test edilmesine yönelik uzun sürecin başlayabilmesi için yaklaşık 2 yıllık bir çalışma daha gerektiği tahmin ediliyor.
Kaynak: BBC Türkçe