Plasebo'nun Tersi De Var: Nosebo (Nocebo)

Plasebonun tersi de var. Nosebo (nocebo) kişinin herhangi bir şeyin gerçekte öyle bir etkisi olmasa da, kendisine zarar verdiğini düşünüp hissettiğinde zamanla o şeyin gerçekten zarar vermesi. Placebo için doktor ve hasta ilişkileri örnek verilir. Tam tersini örnek verelim. Kişinin kendisine zarar vereceğini bildiği, zannettiği bir bonibonu yutması halinde başının ağrıması, midesinin bulanması, ateşlenmesi... 

Zarar vereceği zannedilen durumlar zihne baskı yapıyor ve o durumlar olumlu olarak yaşansa bile vücut bu durumdan rahatsız oluyor. Pandemi döneminde yaygın olarak kullanılan aşıların zamanla kalp krizini tetiklediği ile ilgili gündemi işgal edecek durumlar ortaya çıktı. Malum firmanın aşısını kullanan kişilerin aşının kalp krizini tetiklediğine inanması halinde gerçekten kalp krizi geçirmesi çok mümkündür. 

1995'te British Medical Journal yayınlanan bir makalede, sonradan Boot Nail Guy ismiyle anlatılan bir vakada; bir inşaat işçisi ayağına çivi giriyor. Hastanenin acil servisine yatırılan hastanın ayakkabısından çivi çıkarılır fakat doktorlar çivinin ayak parmaklarının arasından arasından geçip gittiğini görünce şaşırırlar. Hastanın o ana kadar canının çok yandığına dair şikayetleri de bir anda kaybolur. Hastaya uygulanan ağrı kesici, sakinleştirici uygulamalar da boşa gider.
Refik Tırpan ALTAY