BM: "İran'da nükleer denetleme yapacağız"
Birleşmiş Milletler'e (BM) bağlı denetleme kurumu Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA), ABD ile İran arasında yapılan mutabakata dayanarak İran'daki nükleer enerji santrallerini denetlemeye başlayacaklarını duyurdu. İran ise nihai anlaşma yapılana kadar ABD saldırılarında hasar alan nükleer tesislerini IAEA ekiplerine açmayacaklarını açıkladı.
24 Haziran 2026 - 23:07
Küresel nükleer denetimden sorumlu kurum olan Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın (IAEA) genel direktörü Rafael Grossi, İran'ın ABD ile yaptığı ateşkes anlaşması kapsamında İran'da denetimler gerçekleştirileceğini söyledi. Grossi "Denetimler gerçekten yapılacak. Çok yakında tarihler, prosedürler ve yerler üzerinde çalışmaya başlayacağız." dedi.
Grossi geçen hafta imzalanan anlaşmanın, İran'ın yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyumunun seyreltilmesinin IAEA gözetimi altında yürütüleceğini "açıkça" belirttiğini de ekledi. Ancak İran Dışişleri Bakan Yardımcısı, zarar gören nükleer tesislere ve nükleer malzemeye erişimin yalnızca ABD ile yapılacak nihai anlaşma çerçevesinde ele alınacağını söyledi.
ABD ile İran arasında, BM nükleer denetçilerinin ülkedeki tesisleri ziyaret etmesi konusunda bir anlaşmazlık yaşanıyor. Pazartesi günü, İsviçre'de İran'ın baş müzakerecisiyle yapılan görüşmelerin ardından ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran'ın "IAEA denetçilerini ülkelerine geri davet etmeyi kabul ettiğini" söyledi. Ertesi gün İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, "ayrıntılı görüşmeler yapılmadığını" ve İran'ın Haziran 2025'te İsrail ile İran arasında yaşanan 12 günlük savaş sırasında ABD tarafından bombalanan nükleer tesislere IAEA denetçilerine erişim izni verme planı olmadığını söyledi. ABD Başkanı Donald Trump ise İran'ın "itirazlarını ve aksi yöndeki yanlış açıklamalarını" reddederek ülkenin denetimleri "tamamen ve eksiksiz şekilde kabul ettiğini" söyledi.
Mutabakat muhtırasına göre ABD ve İran, 60 gün içinde nihai bir anlaşma müzakere etmeyi taahhüt etti. Metinde tarafların "stoklanmış zenginleştirilmiş materyalin tasfiyesini, karşılıklı olarak üzerinde anlaşılacak bir mekanizma doğrultusunda çözme konusunda mutabık kaldıkları, en asgari yöntemin ise IAEA gözetiminde sahada seyreltilmesi olacağı" belirtiliyor.
IAEA, yakın tarihli bir raporunda denetçilerinin bu ayın başlarında İran'daki Buşehr Nükleer Enerji Santrali'ni ziyaret etmelerine izin verildiğini, ancak geçen Haziran'da bombalanan hassas nükleer tesislere hâlâ erişim sağlanmadığını bildirdi. Kurum, bunun İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stokunun mevcut büyüklüğü, bileşimi veya bulunduğu yer hakkında ya da İran'ın tüm zenginleştirme faaliyetlerini durdurup durdurmadığına ilişkin bilgi verememesi anlamına geldiğini söyledi.
Kaynak: BBC Türkçe
Grossi geçen hafta imzalanan anlaşmanın, İran'ın yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyumunun seyreltilmesinin IAEA gözetimi altında yürütüleceğini "açıkça" belirttiğini de ekledi. Ancak İran Dışişleri Bakan Yardımcısı, zarar gören nükleer tesislere ve nükleer malzemeye erişimin yalnızca ABD ile yapılacak nihai anlaşma çerçevesinde ele alınacağını söyledi.
ABD ile İran arasında, BM nükleer denetçilerinin ülkedeki tesisleri ziyaret etmesi konusunda bir anlaşmazlık yaşanıyor. Pazartesi günü, İsviçre'de İran'ın baş müzakerecisiyle yapılan görüşmelerin ardından ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran'ın "IAEA denetçilerini ülkelerine geri davet etmeyi kabul ettiğini" söyledi. Ertesi gün İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, "ayrıntılı görüşmeler yapılmadığını" ve İran'ın Haziran 2025'te İsrail ile İran arasında yaşanan 12 günlük savaş sırasında ABD tarafından bombalanan nükleer tesislere IAEA denetçilerine erişim izni verme planı olmadığını söyledi. ABD Başkanı Donald Trump ise İran'ın "itirazlarını ve aksi yöndeki yanlış açıklamalarını" reddederek ülkenin denetimleri "tamamen ve eksiksiz şekilde kabul ettiğini" söyledi.
Mutabakat muhtırasına göre ABD ve İran, 60 gün içinde nihai bir anlaşma müzakere etmeyi taahhüt etti. Metinde tarafların "stoklanmış zenginleştirilmiş materyalin tasfiyesini, karşılıklı olarak üzerinde anlaşılacak bir mekanizma doğrultusunda çözme konusunda mutabık kaldıkları, en asgari yöntemin ise IAEA gözetiminde sahada seyreltilmesi olacağı" belirtiliyor.
IAEA, yakın tarihli bir raporunda denetçilerinin bu ayın başlarında İran'daki Buşehr Nükleer Enerji Santrali'ni ziyaret etmelerine izin verildiğini, ancak geçen Haziran'da bombalanan hassas nükleer tesislere hâlâ erişim sağlanmadığını bildirdi. Kurum, bunun İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stokunun mevcut büyüklüğü, bileşimi veya bulunduğu yer hakkında ya da İran'ın tüm zenginleştirme faaliyetlerini durdurup durdurmadığına ilişkin bilgi verememesi anlamına geldiğini söyledi.
Kaynak: BBC Türkçe
YORUMLAR