Bodrum Barajı projesi onaylandı: Çamlıca Köyü ve arıcılık merkezi kızılçam ormanı sular altında kalacak
Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Bodrum’un su ihtiyacını karşılamak için Muğla’nın Yatağan ilçesinde yapılması planlanan Bodrum İçmesuyu Barajı projesi hakkında “ÇED olumlu” kararı verdi.
09 Ocak 2022 - 01:57
Yaz mevsiminde nüfusu bir milyonu bulan ve bu yüzden Bodrum’un içme suyu ihtiyacını çözmek için planlanan Bodrum İçmesuyu Barajı projesi, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan onay aldı. Medyascope'un haberinde, projenin ardından 341,5 hektarlık orman alanı su altında kalacağı ve bu kapsamda Orman Genel Müdürlüğü'nün genetik mirasın korunması için oluşturulan "83 No’lu Kızılçam Gen Koruma Ormanı"nı da yok edeceği belirtildi.
Fakat onaylanan ÇED raporuna göre, kızılçam ormanlarının yok olması olumlu bir gelişme. Raporda, kızılçam ağacının kolay tutuştuğu ve orman yangınlarına davetiye çıkardığı öne sürülüyor. Ayrıca Bodrum İçmesuyu Barajı’nın devreye alınmasının ardından iklim değişikliği kaynaklı orman yangınlarına daha kolay müdahale edilebileceği de iddia ediliyor.
Göçe zorlanacak köylülerin nereye gideceği belli değil
Bodrum İçmesuyu Barajı projesi için 2021 yılı başında hazırlanan proje tanıtım dosyasında göçe zorlanacak Çamlıca Köyü sakinlerinden bahsedilmemiş, Çamlıca Köyü’nün adı 301 sayfalık başvuru dosyasında bir kere bile geçmemişti. Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın 3 Ocak 2022'de onayladığı Nihai ÇED Raporunda ise bu durum değişti.
Güncellenen raporda, Çamlıca Köyü’nde yaşayanların durumu hakkında bilgilere yer verildi. Raporda, “Kayaderesi Mahallesi’ne ait bir hane ve Çamlıca Mahallesi’ne ait ise 21 hane olmak üzere, toplam 22 hane Bodrum Barajı rezervuarında kalacaktır. Bodrum barajı rezervuar alanında kalan yerleşimlerin yeniden iskânı söz konusu olup, yeniden iskâna bağlı bölgede nüfus hareketliliği/göçler (mahalleden kente göç̧) oluşacaktır. Zorunlu olarak yeniden iskân edilecek nüfus 100 kişiyi geçmemektedir.“ denildi.
ÇED raporunda, köylülerin yerleşimine uygun hazine arazilerinin araştırılacağı belirtiliyor: “Yeniden iskân (yerleşim) için yer seçiminde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Muğla Valiliği tarafından, proje alanı yakınında uygun hazine arazisinin olup olmadığı araştırılacaktır. Yakında hazine arazisi bulunmaması halinde yeniden yerleşim alanı/alanları satın alma ya da kamulaştırma yoluyla da elde edilecektir.“.
Medyascope’un görüştüğü Çamlıca Köyü sakinleri, köylerini sular altında bırakacak projeye tepki gösterdi. Zeytincilik ve arıcılıkla geçinen 38 yaşındaki Sercan Zeken, “Benim babamdan kalan 10 dönüm tarla. (İstimlak parasıyla) ben Yatağan’dan 10 dönüm tarla alabilecek miyim? İçine zeytin dikebilecek miyim? Zeytin ağacım var, her sene 300 kilo yağ sıkıyorum. Devlet bana her sene 300 kilo zeytinyağı verecek mi? Bir kereye mahsus zeytin ağacının parasını verecek, sonra haydi güle güle.” diye konuştu.
Türkiye’nin en önemli çam balı üretim havzalarından biri yok olacak
Onaylanan ÇED raporunda, projenin bölgedeki arıcılık faaliyetlerini sonlandıracağı belirtiyor. Kayaderesi Vadisi’nde bulunan kızılçam ormanlarında hem bölgede yerleşik köylüler hem de Türkiye’nin birçok kentinden üreticiler arıcılık yapıyor. Belirli mevsimlerde kovanlarıyla Kayaderesi Vadisi’ne gelen farklı bölgelerdeki arıcılar, kızılçam ormanı ekosisteminde kaliteli çam balı üretiyor.
ÇED raporunda, kovan bırakılan sahaların da Bodrum İçmesuyu Barajı projesiyle tamamen kullanılamaz hale geleceği belirtiliyor: “22 hanenin bulunduğu yerleşim habitusu içinde yoğun bir hayvancılık faaliyeti ile bu faaliyeti destekleyen tarım faaliyeti ve arıcılık yapılmaktadır. Projenin gerçekleşmesi halinde, yaklaşık altı kilometrelik uzunluğa sahip vadi tabanı ve eteklerine yayılan proje alanı içinde yer alan bütün yerleşim birimleri su altında kalacağı gibi, bu hanelerin geçimlerini sağladıkları tarım ve hayvancılık faaliyetlerinin sürdürüldüğü alanın ve burada yaşayan haneler dışında, çam balı üretimi için dışarıdan gelerek kovan bırakanların kullandığı sahanın, bu haneler ve faaliyetleri açısından tamamen kullanılmaz hale geleceği gözlenmiştir. Proje faaliyetinin gerçekleşmesi halinde bütün yaşam alanının kullanılmaz hale geleceği ve bu hanelerin buradan göç ederek başka yerlere yerleşmek ve geçim faaliyetlerini yeniden oluşturmak zorunda kalacağı görülmektedir.“
Kayaderesi Vadisi ve Çamlıca Köyü’nün çam balı üretiminde Türkiye’nin en önemli havzalarından biri olmasının sebebi, halk arasında basra böceği diye adlandırılan çam pamuklu koşnili (Latince. Marchalina hellenica) ile kızılçam ağaçları arasında kurulan ilişki. Muğla’nın belirli bölgelerinde yaşayabilen basra böcekleri kızılçam ağaçlarından besleniyor ve ağaçtan aldıkları özsuyun bir kısmını dışarı salgılıyor. Bal arılarıysa basra böceğinin salgısını kullanarak çam balı üretiyor. Bu yüzden bölge, Türkiye’deki çam balı üreticilerinin her yıl kovanlarını getirdiği çok önemli bir yer konumunda.
Kızılçam Gen Koruma Ormanı da yok olacak
Bodrum İçmesuyu Barajı projesi yalnızca yerleşim yerlerini değil, tam 245,7 hektar büyüklüğündeki "83 No’lu Kızılçam Gen Koruma Ormanı"nı da kısmen su altında bırakacak (su altında kalacak toplam orman büyüklüğü 341,5 hektar. Bunun 245,7 hektarlık kısmı Kızılçam Gen Koruma Ormanı’na ait).
Kızılçam türünün genetik mirasının korunması için oluşturulan gen koruma ormanının baraj suları altında kalmasına Muğla Orman Bölge Müdürlüğü itiraz etmişti. Yapılan açıklamada, “Yapılması planlanan Bodrum Barajı’nın bulunduğu ormanlık alanda 83 ulusal kayıt no’lu Kızılçam Gen Koruma Ormanı’nın bulunduğu, bu alanın Milli Ağaç Islahı ve Tohum Üretim Programı kapsamında 1997 yılında seçilen 25 adet plus ağacın tesis edilen döl denemelerinde test edilmekte olduğu tespit edilmiştir. Büyük emek ve masraf gerektiğinden ıslah çalışmaları uzun yıllar sürmekte ve oluşturulan ıslah altyapısının devamlılığı büyük önem taşıdığından, Bodrum Barajı’nın yapımı planlanan alanda yapılması uygun olmayacaktır.” denildi. Fakat Bodrum İçmesuyu Barajı projesi, Orman Genel Müdürlüğü’nün itirazına rağmen onaylandı.
Rapor: “Kızılçam ağacı kolay yanıyor, barajı yaparsak orman yangınlarına rahat müdahale edilir”
ÇED raporunda, 341,5 hektarlık orman alanının sular altında kalacağı projenin, orman yangınlarına karşı koruma sağlayacağı iddia ediliyor. Kızılçam ağaçlarının yangına meyilli olduğunu ve sık sık alev aldığını öne süren rapor, barajın işletmeye alınmasıyla iklim değişikliği kaynaklı orman yangınlarına daha kolay müdahale edilebileceğini iddia ediyor: “Proje alanında 341,5 hektar orman alanı kullanılacağı belirtilmiştir. Proje kapsamında kullanılacak olan ormanlık sahada mevcut ağaç̧ cinsi kızılçam ve ardıçtır. Rezervuar alanın çok büyük bir kısmı orman alanıdır. Kızılçamın yangına meyilli yapısı iklim değişikliğinin yarattığı elverişli koşullara bağlı olarak eskiye oranla daha kolay alev alıyor ve yangınların sıklığının artmasına neden oluyor.İklim değişikliği ve küresel ısınma ile orman yangınlarının gelecekte artacağı düşünüldüğünde, Milas bölgesinde çıkabilecek yangınlarda su ikmalini hızlı yapmak çok önemli olacaktır. Bodrum Barajı’nın işletmeye alınmasıyla bölgede olası orman yangınlarında su ikmali sağlamada bu barajın büyük kolaylık sağlayacağı düşünülmektedir.“.
Kaynak: Medyascope
Fakat onaylanan ÇED raporuna göre, kızılçam ormanlarının yok olması olumlu bir gelişme. Raporda, kızılçam ağacının kolay tutuştuğu ve orman yangınlarına davetiye çıkardığı öne sürülüyor. Ayrıca Bodrum İçmesuyu Barajı’nın devreye alınmasının ardından iklim değişikliği kaynaklı orman yangınlarına daha kolay müdahale edilebileceği de iddia ediliyor.
Göçe zorlanacak köylülerin nereye gideceği belli değil
Bodrum İçmesuyu Barajı projesi için 2021 yılı başında hazırlanan proje tanıtım dosyasında göçe zorlanacak Çamlıca Köyü sakinlerinden bahsedilmemiş, Çamlıca Köyü’nün adı 301 sayfalık başvuru dosyasında bir kere bile geçmemişti. Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın 3 Ocak 2022'de onayladığı Nihai ÇED Raporunda ise bu durum değişti.
Güncellenen raporda, Çamlıca Köyü’nde yaşayanların durumu hakkında bilgilere yer verildi. Raporda, “Kayaderesi Mahallesi’ne ait bir hane ve Çamlıca Mahallesi’ne ait ise 21 hane olmak üzere, toplam 22 hane Bodrum Barajı rezervuarında kalacaktır. Bodrum barajı rezervuar alanında kalan yerleşimlerin yeniden iskânı söz konusu olup, yeniden iskâna bağlı bölgede nüfus hareketliliği/göçler (mahalleden kente göç̧) oluşacaktır. Zorunlu olarak yeniden iskân edilecek nüfus 100 kişiyi geçmemektedir.“ denildi.
ÇED raporunda, köylülerin yerleşimine uygun hazine arazilerinin araştırılacağı belirtiliyor: “Yeniden iskân (yerleşim) için yer seçiminde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Muğla Valiliği tarafından, proje alanı yakınında uygun hazine arazisinin olup olmadığı araştırılacaktır. Yakında hazine arazisi bulunmaması halinde yeniden yerleşim alanı/alanları satın alma ya da kamulaştırma yoluyla da elde edilecektir.“.
Medyascope’un görüştüğü Çamlıca Köyü sakinleri, köylerini sular altında bırakacak projeye tepki gösterdi. Zeytincilik ve arıcılıkla geçinen 38 yaşındaki Sercan Zeken, “Benim babamdan kalan 10 dönüm tarla. (İstimlak parasıyla) ben Yatağan’dan 10 dönüm tarla alabilecek miyim? İçine zeytin dikebilecek miyim? Zeytin ağacım var, her sene 300 kilo yağ sıkıyorum. Devlet bana her sene 300 kilo zeytinyağı verecek mi? Bir kereye mahsus zeytin ağacının parasını verecek, sonra haydi güle güle.” diye konuştu.
Türkiye’nin en önemli çam balı üretim havzalarından biri yok olacak
Onaylanan ÇED raporunda, projenin bölgedeki arıcılık faaliyetlerini sonlandıracağı belirtiyor. Kayaderesi Vadisi’nde bulunan kızılçam ormanlarında hem bölgede yerleşik köylüler hem de Türkiye’nin birçok kentinden üreticiler arıcılık yapıyor. Belirli mevsimlerde kovanlarıyla Kayaderesi Vadisi’ne gelen farklı bölgelerdeki arıcılar, kızılçam ormanı ekosisteminde kaliteli çam balı üretiyor.
ÇED raporunda, kovan bırakılan sahaların da Bodrum İçmesuyu Barajı projesiyle tamamen kullanılamaz hale geleceği belirtiliyor: “22 hanenin bulunduğu yerleşim habitusu içinde yoğun bir hayvancılık faaliyeti ile bu faaliyeti destekleyen tarım faaliyeti ve arıcılık yapılmaktadır. Projenin gerçekleşmesi halinde, yaklaşık altı kilometrelik uzunluğa sahip vadi tabanı ve eteklerine yayılan proje alanı içinde yer alan bütün yerleşim birimleri su altında kalacağı gibi, bu hanelerin geçimlerini sağladıkları tarım ve hayvancılık faaliyetlerinin sürdürüldüğü alanın ve burada yaşayan haneler dışında, çam balı üretimi için dışarıdan gelerek kovan bırakanların kullandığı sahanın, bu haneler ve faaliyetleri açısından tamamen kullanılmaz hale geleceği gözlenmiştir. Proje faaliyetinin gerçekleşmesi halinde bütün yaşam alanının kullanılmaz hale geleceği ve bu hanelerin buradan göç ederek başka yerlere yerleşmek ve geçim faaliyetlerini yeniden oluşturmak zorunda kalacağı görülmektedir.“
Kayaderesi Vadisi ve Çamlıca Köyü’nün çam balı üretiminde Türkiye’nin en önemli havzalarından biri olmasının sebebi, halk arasında basra böceği diye adlandırılan çam pamuklu koşnili (Latince. Marchalina hellenica) ile kızılçam ağaçları arasında kurulan ilişki. Muğla’nın belirli bölgelerinde yaşayabilen basra böcekleri kızılçam ağaçlarından besleniyor ve ağaçtan aldıkları özsuyun bir kısmını dışarı salgılıyor. Bal arılarıysa basra böceğinin salgısını kullanarak çam balı üretiyor. Bu yüzden bölge, Türkiye’deki çam balı üreticilerinin her yıl kovanlarını getirdiği çok önemli bir yer konumunda.
Kızılçam Gen Koruma Ormanı da yok olacak
Bodrum İçmesuyu Barajı projesi yalnızca yerleşim yerlerini değil, tam 245,7 hektar büyüklüğündeki "83 No’lu Kızılçam Gen Koruma Ormanı"nı da kısmen su altında bırakacak (su altında kalacak toplam orman büyüklüğü 341,5 hektar. Bunun 245,7 hektarlık kısmı Kızılçam Gen Koruma Ormanı’na ait).
Kızılçam türünün genetik mirasının korunması için oluşturulan gen koruma ormanının baraj suları altında kalmasına Muğla Orman Bölge Müdürlüğü itiraz etmişti. Yapılan açıklamada, “Yapılması planlanan Bodrum Barajı’nın bulunduğu ormanlık alanda 83 ulusal kayıt no’lu Kızılçam Gen Koruma Ormanı’nın bulunduğu, bu alanın Milli Ağaç Islahı ve Tohum Üretim Programı kapsamında 1997 yılında seçilen 25 adet plus ağacın tesis edilen döl denemelerinde test edilmekte olduğu tespit edilmiştir. Büyük emek ve masraf gerektiğinden ıslah çalışmaları uzun yıllar sürmekte ve oluşturulan ıslah altyapısının devamlılığı büyük önem taşıdığından, Bodrum Barajı’nın yapımı planlanan alanda yapılması uygun olmayacaktır.” denildi. Fakat Bodrum İçmesuyu Barajı projesi, Orman Genel Müdürlüğü’nün itirazına rağmen onaylandı.
Rapor: “Kızılçam ağacı kolay yanıyor, barajı yaparsak orman yangınlarına rahat müdahale edilir”
ÇED raporunda, 341,5 hektarlık orman alanının sular altında kalacağı projenin, orman yangınlarına karşı koruma sağlayacağı iddia ediliyor. Kızılçam ağaçlarının yangına meyilli olduğunu ve sık sık alev aldığını öne süren rapor, barajın işletmeye alınmasıyla iklim değişikliği kaynaklı orman yangınlarına daha kolay müdahale edilebileceğini iddia ediyor: “Proje alanında 341,5 hektar orman alanı kullanılacağı belirtilmiştir. Proje kapsamında kullanılacak olan ormanlık sahada mevcut ağaç̧ cinsi kızılçam ve ardıçtır. Rezervuar alanın çok büyük bir kısmı orman alanıdır. Kızılçamın yangına meyilli yapısı iklim değişikliğinin yarattığı elverişli koşullara bağlı olarak eskiye oranla daha kolay alev alıyor ve yangınların sıklığının artmasına neden oluyor.İklim değişikliği ve küresel ısınma ile orman yangınlarının gelecekte artacağı düşünüldüğünde, Milas bölgesinde çıkabilecek yangınlarda su ikmalini hızlı yapmak çok önemli olacaktır. Bodrum Barajı’nın işletmeye alınmasıyla bölgede olası orman yangınlarında su ikmali sağlamada bu barajın büyük kolaylık sağlayacağı düşünülmektedir.“.
Kaynak: Medyascope
YORUMLAR