Çin'de Ragasa Tayfunu: 2 milyon kişi tahliye edildi

Çin'in güneyinde yaklaşık 2 milyon kişi, dünyanın en yoğun nüfuslu kıyı bölgelerinden birine hızla yaklaşan güçlü bir tayfun nedeniyle tahliye edildi. Tayfun, daha önce Tayvan’da ölümcül sellere yol açmıştı. Ragasa, Filipinler’in uzak adaları ve Tayvan’ın dağlık bölgelerinden geçtikten sonra, Çarşamba günü finans merkezi Hong Kong’u ve Güney Çin’in geniş kesimlerini felç etti.

Yerel saatle Perşembe sabahının erken saatlerinde şiddetini yitirmeye başlayan tayfun, tropikal fırtına seviyesine düşürüldü. Ancak tayfun geride ciddi hasar bırakmış durumda. Çin’in Şenzen ve Guangzhou gibi büyük şehirlerine ev sahipliği yapan Guangdong eyaletinde toprak kaymalarına, sellere ve dev dalgalara yol açtı.

Fırtınanın batıya doğru ilerlemeye devam etmesi beklenirken, Güney Çin’de bazı tren seferleri askıya alındı. Devlet medyasına göre, merkezi hükümet yardım çalışmaları için yaklaşık 49 milyon dolar ayırdı. Yaklaşık bir düzine şehirde okullar, fabrikalar ve ulaşım hizmetleri geçici olarak durdurulurken, tayfunun karaya ulaştığı bölgeden uzak olan bazı kentlerde rüzgârın zayıflamasıyla birlikte işlerin yeniden başlaması planlanıyor.

Tayvan’da Çarşamba günü oluşan doğal bir barajın çökmesiyle meydana gelen sel felaketinde en az 14 kişi hayatını kaybetti, 31 kişi ise kayıp olarak bildirildi. Yetkililer Perşembe günü yaptıkları açıklamada, önceki sayılarda çifte kayıtlardan kaynaklanan hatalar olduğunu belirterek ölü sayısını aşağı yönlü revize etti.

Temmuz ayında meydana gelen bir toprak kaymasının ardından oluşan doğal barajın çökmesiyle 68 milyon ton su boşalarak Hualien’in dağlık bölgesindeki Guangfu kasabasını sular altında bıraktı. Yetkililer haftalardır, bu uzak bölgede meydana gelen gölün Ekim ayına kadar taşabileceği konusunda uyarılar yapıyordu. Çarşamba günkü basın toplantısında ise yetkililer, yapılan değerlendirmeler sonucunda barajın kazı, tahliye ya da başka yöntemlerle güvenli şekilde kaldırılmasının mümkün olmadığını, bu nedenle durumu sadece izlemekle yetindiklerini açıkladı.

Ragasa tayfunu bölgeyi vurmadan önce, yetkililer göl taşarsa etkilenebilecek bölgelerde yaşayanlara çok sayıda uyarı ve tahliye tavsiyesinde bulunmuştu. Hualien’deki doğal barajın çökmesinin ardından oluşan su baskınları, bölgede büyük bir köprünün de yıkılmasına yol açtı. Ragasa’nın Çin üzerinde etkisini yitirmeye devam etmesi, şiddetli yağış getirmesi ve Cuma günü Vietnam üzerinde tamamen dağılması bekleniyor.

Güney Çin’de ağır hasar
Filipinler, Tayvan ve Güney Çin her yıl birçok tayfuna maruz kalıyor. Ancak iklim krizi bu fırtınaları daha öngörülemez ve yıkıcı hâle getiriyor. Bu yeni gerçeğin çarpıcı bir örneği olarak, Çin sosyal medyasında dolaşan görüntülerde Yangjiang kentinde kökünden sökülmüş ağaçlar ve kırılmış camlar görülüyor. Ragasa, Çarşamba öğleden sonra burada karaya ulaştığında, Kategori 3 kasırga gücüne eşdeğer şiddetteydi.

Devlet medyasına göre, salı öğleden sonra deniz kenarındaki yüksek binalarda yaşayanlara tahliye emri verildi. Pek çok kişi akrabalarının yanına sığındı, otellere yerleşti ya da okul spor salonları gibi geçici hükümet barınaklarına taşındı. Ailesiyle birlikte bir okul spor salonuna yerleşen uzun süredir Zhuhai’de yaşayan bir kadın, yerel Hongxing News’e yaptığı açıklamada, 30 yıldır ilk kez tahliye edildiğini söyledi.

Guangdong eyaletinde ise salı gecesine kadar toplam 1,89 milyon kişi tayfunun gelişi öncesinde tahliye edildi. Çarşamba sabahı uluslararası finans merkezi Hong Kong’a yaklaşan fırtına, ağaçları deviren ve binalardan iskeleleri koparan şiddetli rüzgârlar getirdi. Sosyal medyada dolaşan görüntülerde, lüks sahil oteli Fullerton Ocean Park Hotel’in cam kapılarının dev dalgalarla kırıldığı, lobinin suyla dolduğu ve insanların sürüklendiği görüldü. Fullerton Ocean Park Hotel yetkilileri CNN'e yaptıkları açıklamada, herhangi bir yaralanma yaşanmadığını ve hükümetin derhal müdahale için kaynakları seferber ettiğini duyurdu.

Macao’dan gelen fotoğraf ve videolarda, turizm ve kumar merkezi olarak bilinen ve dünyanın en yoğun nüfuslu kenti sayılan şehirde sokakların bel hizasına kadar suyla dolduğu görüldü. Hong Kong sınırının hemen ötesindeki Shenzhen’den gelen görüntülerde ise salı gecesi sahil parkına vuran dev dalgalar ve saatte 181 kilometreyi aşan rüzgârlar kaydedildi.

Tayfunlar konusunda tecrübeliler
Güney Çin yüksek nüfus yoğunluğuna sahip olmasına ve fırtınadan on milyonlarca kişinin etkilenme ihtimaline rağmen, tayfunlara karşı güçlü bir hazırlık geçmişine sahip. Bölgede şehirler sık sık fırtına güzergâhında yer alıyor ve hava olaylarına bağlı tehlikeleri önlemek için gelişmiş altyapı sistemleri kurmuş durumda. Bunların arasında, Hong Kong’u geçmişte can kayıplarına ve büyük yıkıma yol açan sellerden koruyan 3,8 milyar dolarlık geniş bir drenaj ağı da bulunuyor.

Bu yıl özellikle fırtınalı geçti. Hong Kong normalde yılda yaklaşık altı tayfun yaşarken, Kent Üniversitesi’nin verilerine göre Ragasa bu yılın dokuzuncu tayfunu oldu. Asya-Pasifik Tayfun Ortak Araştırma Merkezi’nden atmosfer bilimci Johnny Chan, iklim değişikliğinin bu ölçekteki fırtınaları yalnızca daha sık değil, aynı zamanda daha güçlü hale getirdiğini söyledi. Chan “Küresel ısınma nedeniyle atmosferde daha fazla nem oluyor ve su sıcaklığı da yüksek. Dolayısıyla bir fırtına geliştiğinde daha fazla enerjiye sahip oluyorz” dedi.

Chan, Asya’daki şehirlerin daha güçlü rüzgârlar, yükselen deniz seviyeleri ve yoğun tayfunlarla baş edebilmek için yapı standartlarını sürekli güncellemeleri gerektiği konusunda uyararak “Mevcut yapı yönetmeliklerinin çoğu geçmiş veriler esas alınarak tasarlandı, ancak bu veriler artık geleceği yansıtmıyor.” diye konuştu.  

Filipinler'de temizlik çalışmaları sürüyor
Öte yandan, tayfunun pazartesi günü ülkenin kuzeyine Kategori 5 kasırga gücünde vurduğu Filipinler’de temizlik çalışmaları sürüyor. Devlet-run Philippine Information Agency’nin açıklamasına göre, pazartesi günü Luzon açıklarında bir teknenin alabora olması sonucu en az yedi balıkçı hayatını kaybetti. Ragasa’nın ardından Filipinler’de “Opong” adlı bir başka fırtına da şiddetleniyor ve tayfun mevsiminin bitmesine hâlâ aylar var. 

Kaynak: Gazete Oksijen