Emekli maaşı, son 20 yılın en düşük seviyesinde
SGK ve TÜİK verilerine göre; son 20 yıla bakıldığında emekliler en düşük maaşlarını 2023 yılında aldı. 15 milyon 751 bin 971 emekli var. Son yıllarda emekli maaşı, "kök aylık" ve Hazine desteğinden oluşuyor. Emekli maaşlarına %50 zam yapıldığında bile 11250 TL olacak olan emekli maaşı, şimdiki asgari ücretten daha düşük oluyor.
17 Aralık 2023 - 14:30
Emeklilerin maaşı Hazine desteğiyle 7 bin 500 liraya tamamlanıyor. Zamlar ise kök aylık denilen gerçek maaşlara yapılıyor. Kök aylığı 7 bin 500 liradan düşük olan milyonlarca emekli var. Eğer 7 bin 500 lira güncellenmezse kök aylığı düşük olanlar gerçekte çok daha düşük zam alacak. Yaklaşık 15 milyon emeklinin gözü hükümetin açıklayacağı zam oranında. Resmi verilere göre 2023 senesi emekliler için son 20 yılın en zor zamanı oldu. En düşük emekli maaşının asgari ücrete oranı AK Parti iktidarında hiç bu kadar düşmemişti. Bazı emekliler için kök aylıklar oldukça geride olduğu için Hazine ve Maliye Bakanlığı (HMB) bunu 7 bin 500 liraya tamamlıyor. Zamlar ise kök aylıklara geliyor.
Hükümet HMB’nin tamamladığı bu miktarı arttırmazsa zam oranı %50 bile olsa milyonlarca emeklinin alacağı fiili zam bunun altında kalacak. Bazı emeklilerin maaşı, olası yüksek zamma rağmen hiç artmayabilir ve bu kişiler 7 bin 500 TL almaya devam edebilir. TÜİK’in açıkladığı resmi enflasyon kasım itibarıyla son beş ayda %34 oldu. Aralık enflasyonunun açıklanmasıyla son altı aylık enflasyon ortaya çıkacak.
Emeklilerin gerçek maaşına "kök aylık" adı veriliyor. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) verilerine göre mesela 4a en düşük emekli kök maaşı 2023 yılının ikinci yarısında 7 bin 324 TL. 4b’de ise en düşük emekli kök aylığı iki gruba ayrılıyor. Bunlar 6 bin 558 lira ve 5 bin 163 TL. 4c’de en düşük emekli kök aylığı 9 bin 497 lira. Hükümet son yıllarda en düşük emekli maaşı oldukça düşük kaldığı için buna Hazine desteğiyle ilave yapıyor. Halen en düşük emekli maaşı ödemesi 7 bin 500 lira. Zamlar ise kök aylıklar üzerinden yapılıyor. Yani gelen zam 7 bin 500 lira üzerinden yapılmayacak.
Bu durumda 4a’da en düşük emekli maaşı 10 bin 986 lira oluyor. 4b’de ise ilk grupta 9 bin 837 liraya yükselirken ikinci grupta bu maaş miktarı 7 bin 744 lira oluyor. 4c maaşları ise 14 bin 245 lira oluyor. Bu durumda %50 zam yapılsa bile maaşlar gerçekte ne kadar artıyor? 4a’daki artış oranı %46,5. 4b’nin ilk grubunda artış oranı %31,2 iken diğer grupta sadece %3.3 oluyor. 4c’deki fiili artış oranı da %50’ye tekabül ediyor. Eğer hükümet 7 bin 500 olan "takviyeli" maaşı güncellemez ise özellikle 4b’deki emeklileri büyük bir hüsran bekliyor. Zam oranının %45’in altında kalması durumunda ise 4b’de kök aylıkları 5 bin 163 lira olan emeklilerin maaşı fiilen artmayacak.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından emekliler için yapılan iyileştirmeler kapsamında; 2019 yılında 1000 TL olarak getirilen emekli alt sınır aylığı 2020 yılında 1500 TL’ye ardından 2022 yılı Ocak ayında 2500 TL’ye yükseltildi. 2022 yılı Temmuz ayı itibariyle 3500 TL’ye yükseltilen emekli alt sınır aylığı, 2023 yılı Ocak itibariyle de 5500 TL’ye yükseltilmişti. 2023 yılı Nisan ayı ödeme döneminden itibaren dosya bazında ödenen aylıklar ise 7500 liraya yükseltildi.
SGK’nın Mart 2023’teki açıklamasına göre bu artıştan 8,8 Milyon emekli vatandaş bu düzenlemeden yararlanacaktı. Kendilerini “Emeklilikte Yaşa Takılanlar” (EYT) olarak tanımlayanların çoğunun da emekli olmasıyla bu sayı biraz daha artmış olabilir. Bu da toplam emekli sayısının yarıdan fazlası demek. Hazine destekli 7 bin 500 liralık en düşük maaş yine güncellemeyle fiilen %50 artsa bile en düşük emekli maaşı 11 bin 250 TL olacak. Henüz zamlanmayan asgari ücretin 11 bin 402 lira olduğu dikkate alınırsa emeklilerin bu aşırı iyimser zamla bile nasıl geçinebileceği büyük bir soru işareti.
SGK’nin Eylül 2023 verilerine göre emekli sayısı dosya bazında 14 milyon 958 bin 820; kişi bazında ise 15 milyon 751 bin 971. Emeklilerin 9,98 milyonu 4a’lı. 2,68 milyonu 4b; 2,29 milyonu ise 4c türünden emekli. SGK verilerine göre son 20 senede emekliler için en kötü dönem 2023 yılı oldu.
2003 yılında en düşük 4a emekli maaşının asgari ücrete oranı 1,47 idi. Yani, en düşük emekli maaşı asgari ücretin 1,5 katı idi. 2023 yılının ikinci yarısında ise bu oran 0,66’ye geriledi. Yani, en düşük emekli maaşı asgari ücretin üçte ikisi yapıyor.
Kaynak: Euronews Türkçe
Hükümet HMB’nin tamamladığı bu miktarı arttırmazsa zam oranı %50 bile olsa milyonlarca emeklinin alacağı fiili zam bunun altında kalacak. Bazı emeklilerin maaşı, olası yüksek zamma rağmen hiç artmayabilir ve bu kişiler 7 bin 500 TL almaya devam edebilir. TÜİK’in açıkladığı resmi enflasyon kasım itibarıyla son beş ayda %34 oldu. Aralık enflasyonunun açıklanmasıyla son altı aylık enflasyon ortaya çıkacak.
Emeklilerin gerçek maaşına "kök aylık" adı veriliyor. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) verilerine göre mesela 4a en düşük emekli kök maaşı 2023 yılının ikinci yarısında 7 bin 324 TL. 4b’de ise en düşük emekli kök aylığı iki gruba ayrılıyor. Bunlar 6 bin 558 lira ve 5 bin 163 TL. 4c’de en düşük emekli kök aylığı 9 bin 497 lira. Hükümet son yıllarda en düşük emekli maaşı oldukça düşük kaldığı için buna Hazine desteğiyle ilave yapıyor. Halen en düşük emekli maaşı ödemesi 7 bin 500 lira. Zamlar ise kök aylıklar üzerinden yapılıyor. Yani gelen zam 7 bin 500 lira üzerinden yapılmayacak.
Bu durumda 4a’da en düşük emekli maaşı 10 bin 986 lira oluyor. 4b’de ise ilk grupta 9 bin 837 liraya yükselirken ikinci grupta bu maaş miktarı 7 bin 744 lira oluyor. 4c maaşları ise 14 bin 245 lira oluyor. Bu durumda %50 zam yapılsa bile maaşlar gerçekte ne kadar artıyor? 4a’daki artış oranı %46,5. 4b’nin ilk grubunda artış oranı %31,2 iken diğer grupta sadece %3.3 oluyor. 4c’deki fiili artış oranı da %50’ye tekabül ediyor. Eğer hükümet 7 bin 500 olan "takviyeli" maaşı güncellemez ise özellikle 4b’deki emeklileri büyük bir hüsran bekliyor. Zam oranının %45’in altında kalması durumunda ise 4b’de kök aylıkları 5 bin 163 lira olan emeklilerin maaşı fiilen artmayacak.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından emekliler için yapılan iyileştirmeler kapsamında; 2019 yılında 1000 TL olarak getirilen emekli alt sınır aylığı 2020 yılında 1500 TL’ye ardından 2022 yılı Ocak ayında 2500 TL’ye yükseltildi. 2022 yılı Temmuz ayı itibariyle 3500 TL’ye yükseltilen emekli alt sınır aylığı, 2023 yılı Ocak itibariyle de 5500 TL’ye yükseltilmişti. 2023 yılı Nisan ayı ödeme döneminden itibaren dosya bazında ödenen aylıklar ise 7500 liraya yükseltildi.
SGK’nın Mart 2023’teki açıklamasına göre bu artıştan 8,8 Milyon emekli vatandaş bu düzenlemeden yararlanacaktı. Kendilerini “Emeklilikte Yaşa Takılanlar” (EYT) olarak tanımlayanların çoğunun da emekli olmasıyla bu sayı biraz daha artmış olabilir. Bu da toplam emekli sayısının yarıdan fazlası demek. Hazine destekli 7 bin 500 liralık en düşük maaş yine güncellemeyle fiilen %50 artsa bile en düşük emekli maaşı 11 bin 250 TL olacak. Henüz zamlanmayan asgari ücretin 11 bin 402 lira olduğu dikkate alınırsa emeklilerin bu aşırı iyimser zamla bile nasıl geçinebileceği büyük bir soru işareti.
SGK’nin Eylül 2023 verilerine göre emekli sayısı dosya bazında 14 milyon 958 bin 820; kişi bazında ise 15 milyon 751 bin 971. Emeklilerin 9,98 milyonu 4a’lı. 2,68 milyonu 4b; 2,29 milyonu ise 4c türünden emekli. SGK verilerine göre son 20 senede emekliler için en kötü dönem 2023 yılı oldu.
2003 yılında en düşük 4a emekli maaşının asgari ücrete oranı 1,47 idi. Yani, en düşük emekli maaşı asgari ücretin 1,5 katı idi. 2023 yılının ikinci yarısında ise bu oran 0,66’ye geriledi. Yani, en düşük emekli maaşı asgari ücretin üçte ikisi yapıyor.
Kaynak: Euronews Türkçe
YORUMLAR