Hiçbir insansı türüyle uyuşmayan kafatası keşfi
1958 yılında Çin'de bulunan kafatası kalıntısı üzerinde yapılan yeni bir çalışma, bu örneğin insanla ya da Neandertal gibi bilinen hiçbir insansı türüyle uyuşmadığını ortaya koydu.
03 Haziran 2025 - 16:46
Yaklaşık 300.000 yıl önce Çin’de yaşamış bir bireye ait kafatası, bilinen hiçbir insansı türüne tam olarak uymuyor. “Maba 1” olarak bilinen bu örnek, 1958 yılında Çin’in Guangdong eyaletinde bir mağarada gübre olarak kullanılmak üzere yarasa dışkısı toplayan çiftçiler tarafından keşfedildi.
Bir kafatası parçası ve birkaç yüz kemiğinden oluşan bu kalıntılar, eksiklikleri nedeniyle net olarak tanımlanamıyor. İlk incelemeler, kalıntıların bazen “Çin Neandertali” olarak anılan Neandertal akrabalarına ait olabileceğini düşündürmüştü. Ancak yeni bir çalışma, bunun doğru olmadığını gösterdi.
Yeni çalışmayı yapan bilim insanları, Maba 1’in iç yapısını detaylı biçimde değerlendiren ilk araştırmayı tamamladılar. Bu değerlendirme, sinüs boşluklarını, beyin kafesini ve kafatasının süngerimsi katmanında bulunan damarsal yapı olan diploik damarları içeriyor.
Eski kafatasının BT taramalarıyla elde edilen veriler, Maba 1’in çeşitli arkaik insan atalarında görülen özelliklerin karışımına sahip olduğunu ortaya koydu ve bu yüzden onu bilinen hiçbir türe dâhil etmek mümkün değil. Araştırmacılar, kafatasının genel morfolojisinin Homo erectus’a, daha sonraki daha büyük beyinli türler olan Homo neanderthalensis ve Homo sapiens’ten daha yakın olduğunu belirtiyorlar. Ancak ön lobun kısa oluşu, onu Homo erectus saymak için yetersiz kılıyor.
Araştırmacılar bulguları şöyle açıklıyor:
“Maba 1, yüz bölgesindeki benzerlikler nedeniyle ‘Çin Neandertali’ olarak değerlendirilmişti. Ancak bu çalışma, Maba 1’in iç yapılarında Homo neanderthalensis’e özgü hiçbir belirgin özellik bulamadı.”
Yakın zaman önce yapılan bir filogenetik çalışma da Maba 1’in Denisovalı kökenli olabileceğini öne sürmüştü. Ancak yapılan BT taramaları, bu bireyin beyninin bir Denisovalı için beklenenden çok daha küçük olduğunu gösterdi. Araştırmacılar, “Tüm bu karşılaştırmalar dikkate alındığında, Maba 1 şu anda hiçbir bilinen insan atası grubuna sınıflandırılamıyor.” sonucuna vardılar.
Kulağa tuhaf gelse de, bu döneme ait insan atalarının herhangi bir türe tam olarak uymaması aslında pek de şaşırtıcı değil. Bu dönem sıklıkla “ortadaki karmaşa” (muddle in the middle) olarak adlandırılır. Çünkü Orta Pleistosen, türler arası sınırların bulanıklaştığı ve sıra dışı bireylerin sıkça ortaya çıktığı bir dönemdi.
Bu “arada kalmış” örneklere Afrika ve Avrasya’nın birçok yerinde rastlandı: Fas ve Tanzanya’dan Homo sapiens-benzeri bireyler ile Zambiya’dan, Maba 1 ile aynı döneme tarihlenen yarı Homo heidelbergensis özellikleri taşıyan kalıntılar bunlara örnek. İlginç bir şekilde, araştırmacılar Maba 1’in, bu Afrika örnekleriyle, Neandertallerden daha fazla benzerlik gösterdiğini ortaya koydu. Arada bu kadar büyük coğrafi mesafe olmasına rağmen onlara daha çok benziyorlar.
Kaynak: Arkeofili
Bir kafatası parçası ve birkaç yüz kemiğinden oluşan bu kalıntılar, eksiklikleri nedeniyle net olarak tanımlanamıyor. İlk incelemeler, kalıntıların bazen “Çin Neandertali” olarak anılan Neandertal akrabalarına ait olabileceğini düşündürmüştü. Ancak yeni bir çalışma, bunun doğru olmadığını gösterdi.
Yeni çalışmayı yapan bilim insanları, Maba 1’in iç yapısını detaylı biçimde değerlendiren ilk araştırmayı tamamladılar. Bu değerlendirme, sinüs boşluklarını, beyin kafesini ve kafatasının süngerimsi katmanında bulunan damarsal yapı olan diploik damarları içeriyor.
Eski kafatasının BT taramalarıyla elde edilen veriler, Maba 1’in çeşitli arkaik insan atalarında görülen özelliklerin karışımına sahip olduğunu ortaya koydu ve bu yüzden onu bilinen hiçbir türe dâhil etmek mümkün değil. Araştırmacılar, kafatasının genel morfolojisinin Homo erectus’a, daha sonraki daha büyük beyinli türler olan Homo neanderthalensis ve Homo sapiens’ten daha yakın olduğunu belirtiyorlar. Ancak ön lobun kısa oluşu, onu Homo erectus saymak için yetersiz kılıyor.
Araştırmacılar bulguları şöyle açıklıyor:
“Maba 1, yüz bölgesindeki benzerlikler nedeniyle ‘Çin Neandertali’ olarak değerlendirilmişti. Ancak bu çalışma, Maba 1’in iç yapılarında Homo neanderthalensis’e özgü hiçbir belirgin özellik bulamadı.”
Yakın zaman önce yapılan bir filogenetik çalışma da Maba 1’in Denisovalı kökenli olabileceğini öne sürmüştü. Ancak yapılan BT taramaları, bu bireyin beyninin bir Denisovalı için beklenenden çok daha küçük olduğunu gösterdi. Araştırmacılar, “Tüm bu karşılaştırmalar dikkate alındığında, Maba 1 şu anda hiçbir bilinen insan atası grubuna sınıflandırılamıyor.” sonucuna vardılar.
Kulağa tuhaf gelse de, bu döneme ait insan atalarının herhangi bir türe tam olarak uymaması aslında pek de şaşırtıcı değil. Bu dönem sıklıkla “ortadaki karmaşa” (muddle in the middle) olarak adlandırılır. Çünkü Orta Pleistosen, türler arası sınırların bulanıklaştığı ve sıra dışı bireylerin sıkça ortaya çıktığı bir dönemdi.
Bu “arada kalmış” örneklere Afrika ve Avrasya’nın birçok yerinde rastlandı: Fas ve Tanzanya’dan Homo sapiens-benzeri bireyler ile Zambiya’dan, Maba 1 ile aynı döneme tarihlenen yarı Homo heidelbergensis özellikleri taşıyan kalıntılar bunlara örnek. İlginç bir şekilde, araştırmacılar Maba 1’in, bu Afrika örnekleriyle, Neandertallerden daha fazla benzerlik gösterdiğini ortaya koydu. Arada bu kadar büyük coğrafi mesafe olmasına rağmen onlara daha çok benziyorlar.
Kaynak: Arkeofili
YORUMLAR