İzmit'teki tarihi yapı, apartmanların arasında
Kocaeli'de Roma döneminden kalma tarihi su sarnıcı ile depolanan suların şehre ulaştırılmasını sağlayan kanallar günümüzde apartmanların arasında kaldı.
06 Ocak 2022 - 08:39
Roma İmparatorluğu'nun başkenti Nikomedya olduğu zamanlarda yapılan ve günümüze kadar ulaşan sarnıç, Kocaeli'nin İzmit ilçesine bağlı Cedit Mahallesi'nde bulunuyor. Sarnıcın eski Roma dönemine ait olduğu ve milattan sonra 4. yüzyılda yapıldığı söyleniyor. Nikomedya'nın su ihtiyacını karşıladığı bilinen İn Bayırı Sarnıcı'na, Roma döneminde yapılan ikinci en büyük su kemeri ile yaklaşık 22 kilometre uzaklıktaki Paşasuyu’ndan su taşındığı biliniyor. Çeşitli kaynaklara göre sarnıcın eski Bizans İmparatoru Diocletianus tarafından yapıldığı, bazı kaynaklara göre ise daha da önce yapıldığı rivayet ediliyor. Ünlü seyyah Charles Texier de 1834 yılında İzmit’e yaptığı seyahatte bu sarnıçtan bahsetti.
Anıtlar Kurulu tarafından 1987 yılında tescillenen, şimdiler de çarpık yapılaşmanın altında kalan İn Bayırı Sarnıcı, bakımsızlık ve çarpık yapılaşma tehdidi sebebiyle yok olmanın eşiğinde. Suyun sarnıçtan şehre taşınmasını sağlayan su kanalları ise sonradan inşa edilen apartmanların altında bulunurken, bu kaynaklardan bazıları yapılan çalışmalar neticesinde gün yüzüne çıkartıldı.
Çocukluğundan bu yana sarnıcın bulunduğu mahallede yaşadığını söyleyen 58 yaşındaki Sebati Çakım, "Mahallemizin Nikomedya zamanlarına kadar dayanan geçmişi var. Hatta benim oturduğum evin altından kraliçe mezarı çıkmıştı. Karşımdaki apartmandan da kral mezarı çıktı. Bunlar şimdi İzmit Müzesi’nde sergileniyor. Zamanında bu bölgeden çok tarihi eserler çalındığı da iddia ediliyor. Mesela kral tacı ve sikkeler bulunup çalındığı söyleniyordu. Bu alanlarda çok büyük tarihi eserler gizli. Buranın da su sarnıcı olduğu biliniyor. Nikomedya diye bahsedilen yerin de araştırmalara göre bizim aşağı mahallemiz olan Çukurbağ Mahallesi olduğu biliniyor. Bu alanın da su sarnıcı olduğu, yukarılardan toplanan suların burada depolandığı bahsediliyor." dedi.
Bu tarihi alanlar içerisinde çocukken oyunlar oynadıklarını söyleyen Çakım, zamanla alanın mezbelelik hale dönüştüğünü belirtti. Çakım, "Sarnıç diye tabir edilen Bizans’tan kalma tarihi eserlerin içerisinde oyunlar oynardık. Zamanla burası kontrolden çıktı ve mezbelelik hale geldi. Anıtlar Yüksek Kurulu’nun istimlak kararıyla bazı evlerin yıkıldığını biliyoruz. Esas ana gövdenin burası olduğu söylenir fakat sarnıçların bir kısmının da yolun altında kaldığının bahsi geçer. Bir de bunun alt tarafından çıkan bir su kanalının da civardaki evlerin altından geçtiği söz konusu. Ucu da apartmanlardan birinin altına çıktı ve orası camekanla müze haline getirildi." ifadelerini kullandı.
Geçmiş yıllarda sarnıcın ahır olarak kullanıldığına da dikkat çeken Çakım, "Çocukluğumda buralarda yaşayan bir ağabeyimiz vardı. At arabalarıyla kum çekerdi. Sarnıcın arkasında ahır yapmıştı. Ahırda da atları dururdu. O buraları kontrol ederdi. Kimseyi de sokmazdı buraya. Bu alanın bu şekilde kullanılmışlığı da var." dedi.
Kaynak: En Kocaeli
Anıtlar Kurulu tarafından 1987 yılında tescillenen, şimdiler de çarpık yapılaşmanın altında kalan İn Bayırı Sarnıcı, bakımsızlık ve çarpık yapılaşma tehdidi sebebiyle yok olmanın eşiğinde. Suyun sarnıçtan şehre taşınmasını sağlayan su kanalları ise sonradan inşa edilen apartmanların altında bulunurken, bu kaynaklardan bazıları yapılan çalışmalar neticesinde gün yüzüne çıkartıldı.
Çocukluğundan bu yana sarnıcın bulunduğu mahallede yaşadığını söyleyen 58 yaşındaki Sebati Çakım, "Mahallemizin Nikomedya zamanlarına kadar dayanan geçmişi var. Hatta benim oturduğum evin altından kraliçe mezarı çıkmıştı. Karşımdaki apartmandan da kral mezarı çıktı. Bunlar şimdi İzmit Müzesi’nde sergileniyor. Zamanında bu bölgeden çok tarihi eserler çalındığı da iddia ediliyor. Mesela kral tacı ve sikkeler bulunup çalındığı söyleniyordu. Bu alanlarda çok büyük tarihi eserler gizli. Buranın da su sarnıcı olduğu biliniyor. Nikomedya diye bahsedilen yerin de araştırmalara göre bizim aşağı mahallemiz olan Çukurbağ Mahallesi olduğu biliniyor. Bu alanın da su sarnıcı olduğu, yukarılardan toplanan suların burada depolandığı bahsediliyor." dedi.
Bu tarihi alanlar içerisinde çocukken oyunlar oynadıklarını söyleyen Çakım, zamanla alanın mezbelelik hale dönüştüğünü belirtti. Çakım, "Sarnıç diye tabir edilen Bizans’tan kalma tarihi eserlerin içerisinde oyunlar oynardık. Zamanla burası kontrolden çıktı ve mezbelelik hale geldi. Anıtlar Yüksek Kurulu’nun istimlak kararıyla bazı evlerin yıkıldığını biliyoruz. Esas ana gövdenin burası olduğu söylenir fakat sarnıçların bir kısmının da yolun altında kaldığının bahsi geçer. Bir de bunun alt tarafından çıkan bir su kanalının da civardaki evlerin altından geçtiği söz konusu. Ucu da apartmanlardan birinin altına çıktı ve orası camekanla müze haline getirildi." ifadelerini kullandı.
Geçmiş yıllarda sarnıcın ahır olarak kullanıldığına da dikkat çeken Çakım, "Çocukluğumda buralarda yaşayan bir ağabeyimiz vardı. At arabalarıyla kum çekerdi. Sarnıcın arkasında ahır yapmıştı. Ahırda da atları dururdu. O buraları kontrol ederdi. Kimseyi de sokmazdı buraya. Bu alanın bu şekilde kullanılmışlığı da var." dedi.
Kaynak: En Kocaeli
YORUMLAR