Mars'ta binlerce km'lik yeni nehir yatakları keşfi
Mars'ta güney yarımküredeki kraterli arazilerde 16 bin km uzunluğunda eski nehir yatakları bulundu. 3 milyar yıldan eski olduğu tahmin edilen bu su yolları, Mars’ın geçmişte sanılandan çok daha nemli olduğunu gösteriyor.
11 Temmuz 2025 - 19:43
Mars’ın güney yarımküresindeki yoğun kraterli yüksek arazilerde, binlerce mil uzunluğunda eski nehir yatakları keşfedildi. Bu keşif, Mars’ın geçmişte sanılandan çok daha nemli bir gezegen olduğunu gösteriyor.
Araştırmacılar, Mars yörüngesindeki uydular tarafından çekilen yüksek çözünürlüklü görüntülerde, yaklaşık 16 bin kilometre uzunluğunda eski su yollarının jeolojik izlerine rastladı. Bu su yollarının, 3 milyar yıldan daha eski olduğu tahmin ediliyor.
Bazı nehir yatakları kısa olsa da, bazıları 160 kilometreden fazla uzunluğa sahip. Bilim insanlarına göre, bu yaygın su yolları, bölgede düzenli olarak gerçekleşen yağmur veya kar yağışıyla beslenmiş olabilir. İngiltere’deki Open University’de doktora öğrencisi olan Adam Losekoot, “Mars’ta daha önce de defalarca su izine rastlanmıştı ama bu keşfi ilginç kılan şey, bu bölgenin uzun zamandır suyun varlığına dair hiçbir iz taşımadığı düşünülmesiydi. Ancak şimdi gördük ki bölgede gerçekten su vardı ve bu su oldukça geniş bir alana yayılmıştı. Bu kadar geniş bir alanda bu nehirleri besleyebilecek tek su kaynağı, bölgesel ölçekte bir yağış sistemi olabilir” dedi.
Mars’taki en belirgin eski su izleri genellikle büyük vadiler ve kanyonlarda görülüyor. Ancak bazı bölgelerde bu vadiler yok denecek kadar az, bu da bilim insanlarını bu bölgelerin ne kadar “ıslak” olduğu konusunda uzun süredir düşündürüyor.
Özellikle 'Noachis Terra' (Nuh’un Ülkesi) adı verilen bölge, Mars’ın en eski kara parçalarından biri olarak biliniyor ve bilimsel modeller, bu bölgede bol miktarda yağmur ya da kar yağışı olması gerektiğini öngörüyor. Ancak şimdiye dek bu teoriyi destekleyecek kanıt bulunamamıştı.
Losekoot ve ekibi, NASA’nın Mars Reconnaissance Orbiter (MRO) ve Mars Global Surveyor araçları tarafından elde edilen görüntüler üzerinden neredeyse 10 milyon kilometrekarelik bir alanı analiz etti. Bu alan, Avustralya’dan bile daha büyük.
Görüntüler, “fluvial sinuous ridges” olarak adlandırılan ve halk arasında “ters çevrilmiş kanallar” olarak bilinen yüzey yapılarının izlerini ortaya çıkardı. Bu yapılar, eski nehirlerin taşıdığı tortuların zamanla sertleşmesi ve çevresindeki daha yumuşak zeminin erozyonla yok olmasıyla oluşuyor. Bazı izler birkaç yüz metre genişliğinde ve kilometrelerce uzunluktayken, bazıları 1.5 kilometreyi aşan genişliğe sahip.
MRO’dan alınan bir görüntüde, bu izler kıvrımlı kolları olan bir nehir ağı gibi görünürken, bazı noktalarda nehirlerin kraterlere girip, bu çukurları doldurduktan sonra diğer taraftan aktığı anlaşılıyor. Bu yeni bulgular, Mars’ın Noachis Terra bölgesinde yaklaşık 3.7 milyar yıl önce yüzey sularının uzun süreli varlığını destekliyor.
Kaynak: Oksijen Gazetesi
Araştırmacılar, Mars yörüngesindeki uydular tarafından çekilen yüksek çözünürlüklü görüntülerde, yaklaşık 16 bin kilometre uzunluğunda eski su yollarının jeolojik izlerine rastladı. Bu su yollarının, 3 milyar yıldan daha eski olduğu tahmin ediliyor.
Bazı nehir yatakları kısa olsa da, bazıları 160 kilometreden fazla uzunluğa sahip. Bilim insanlarına göre, bu yaygın su yolları, bölgede düzenli olarak gerçekleşen yağmur veya kar yağışıyla beslenmiş olabilir. İngiltere’deki Open University’de doktora öğrencisi olan Adam Losekoot, “Mars’ta daha önce de defalarca su izine rastlanmıştı ama bu keşfi ilginç kılan şey, bu bölgenin uzun zamandır suyun varlığına dair hiçbir iz taşımadığı düşünülmesiydi. Ancak şimdi gördük ki bölgede gerçekten su vardı ve bu su oldukça geniş bir alana yayılmıştı. Bu kadar geniş bir alanda bu nehirleri besleyebilecek tek su kaynağı, bölgesel ölçekte bir yağış sistemi olabilir” dedi.
Mars’taki en belirgin eski su izleri genellikle büyük vadiler ve kanyonlarda görülüyor. Ancak bazı bölgelerde bu vadiler yok denecek kadar az, bu da bilim insanlarını bu bölgelerin ne kadar “ıslak” olduğu konusunda uzun süredir düşündürüyor.
Özellikle 'Noachis Terra' (Nuh’un Ülkesi) adı verilen bölge, Mars’ın en eski kara parçalarından biri olarak biliniyor ve bilimsel modeller, bu bölgede bol miktarda yağmur ya da kar yağışı olması gerektiğini öngörüyor. Ancak şimdiye dek bu teoriyi destekleyecek kanıt bulunamamıştı.
Losekoot ve ekibi, NASA’nın Mars Reconnaissance Orbiter (MRO) ve Mars Global Surveyor araçları tarafından elde edilen görüntüler üzerinden neredeyse 10 milyon kilometrekarelik bir alanı analiz etti. Bu alan, Avustralya’dan bile daha büyük.
Görüntüler, “fluvial sinuous ridges” olarak adlandırılan ve halk arasında “ters çevrilmiş kanallar” olarak bilinen yüzey yapılarının izlerini ortaya çıkardı. Bu yapılar, eski nehirlerin taşıdığı tortuların zamanla sertleşmesi ve çevresindeki daha yumuşak zeminin erozyonla yok olmasıyla oluşuyor. Bazı izler birkaç yüz metre genişliğinde ve kilometrelerce uzunluktayken, bazıları 1.5 kilometreyi aşan genişliğe sahip.
MRO’dan alınan bir görüntüde, bu izler kıvrımlı kolları olan bir nehir ağı gibi görünürken, bazı noktalarda nehirlerin kraterlere girip, bu çukurları doldurduktan sonra diğer taraftan aktığı anlaşılıyor. Bu yeni bulgular, Mars’ın Noachis Terra bölgesinde yaklaşık 3.7 milyar yıl önce yüzey sularının uzun süreli varlığını destekliyor.
Kaynak: Oksijen Gazetesi
YORUMLAR