MASCARA-4 adlı gezegende samaryuma (SM) rastlandı
Sinema endüstrisinde aydınlatmada ve bazı kanser türlerinin tedavisinde kullanılan Samaryum, Dünya'nın çekirdeğine yakın bulunurken, MASCARA-4 adlı gezegenin atmosferinde keşfedildi.
21 Nisan 2023 - 20:56
Elementler yalnızca gezegenimiz Dünya’da bulunmuyor. Dünya’da bulunan elementlerin pek çoğuna uzayın diğer bucaklarında da rastlayabiliyoruz. Hatta Dünyamızdaki pek çok elementin de uzay kaynaklı olduğu düşünülüyor, bu elementlerin Dünya’ya gök taşları gibi yapılarla taşındığı kabul ediliyor. Bu elementlerden birisi olan ve Dünya’da nadir elementler arasında yer alan samaryum (Sm) elementi ise yeni bir keşfin öznesi oldu.
Dünya'nın derinliklerinde bulunan element, bu gezegenin atmosferinde
Çin Ulusal Astronomik Gözlemevi’nden bilim insanları, Dünya’dan yaklaşık 556 ışık yılı uzaklıkta farklı bir galakside yer alan MASCARA-4 adlı gezegende samaryuma rastladı. Samaryumun keşfi, bugüne kadar bir ötegezegende yapılan en ağır element keşfi oldu. Üstelik Dünya’nın derinliklerinde ve özellikle çekirdeğine yakın bölgelerinde bulunan samaryum, MASCARA-4 gezegeninde atmosferde yer alıyor. Bu da aslında MASCARA-4’ün yapısıyla alakalı bir durum. A tipi genç bir yıldızın etrafında varlığını sürdüren MASCARA-4, “ultra sıcak Jüpiter” olarak da biliniyor. Jüpiter’in 3,1 katı kütleye sahip olan gezegende sıcaklığın 1976 santigrat derece gibi çok üst düzeylerde olduğu tahmin ediliyor.
Peki bu keşif nasıl yapıldı?
Bir ötegezegende keşfedilen en ağır element keşfi, Avrupa Gözlemevi’nin ESPRESSO spektrografı sayesinde mümkün oldu. 13 Şubat ve 1 Mart 2020 tarihlerinde yapılan gözlemlerden elde edilen verileri inceleyen bilim insanları, gezegende samaryumun yanı sıra titanyum ve baryum elementlerinin de varlığını tespit etti. Samaryum’un yanı sıra baryum da ilk kez bir öte gezegende görülmüş oldu.
Samaryum Nedir, Nerelerde Kullanılır?
Samaryum, nadir toprak elementleri arasında bulunan elementlerdendir. Mütevazı uygulamaları olan samaryum, yaygın olarak mıknatıslarda ve aydınlatma sistemlerinde kullanılır. Bazı kanser türlerinin tedavisinde de faydalanılan bir element olan samaryum, yüksek manyetik özellikleri sebebiyle tercih edilen metaller arasında yer alır. İsviçreli bir bilim adamının varlığını tespit ettiği, Fransız bir kimyagerin izole ettiği samaryum, Rus bir albayın ismini alır.
Tarihçesi
Samaryum, 1879 yılında Fransız kimyager Paul Emile Lecog de Boisbaudran tarafından Paris’te keşfedilmiştir. Bazı kaynaklarda, samaryumun, 1853 yılında İsviçre’nin Cenevre kentinde kimyager Jean Charles Galissard de Marignac tarafından keşfedildiği belirtiliyor. Samaryumun keşfi 1850’li yıllardan sonra birçok kimyager tarafından ilan edilse de kâşifi olarak Boisbaudran kayıtlara geçmiştir. Marignac, ilk olarak bazı nadir toprak elementleri karışımı olan didimyumda keskin absorpsiyon çizgileri ile spektroskopik olarak samaryumu tespit etmiştir. Boisbaudran ise, samarskit mineralinden ilk olarak samaryum tuzu elde eden isimdir. Boisbaudran, ilk olarak samarskitten didimyumu ayrıştırdı ve bir didimyum nitrat solüsyonu hazırladı. Daha sonra amonyum hidroksit ekledi ve iki çözelti oluştuğunu tespit etti. Bu çözeltilerden biri didimyumdu, diğeri de element samaryumdu. Saf samaryum, ilk olarak 1901 yılında Eugene-Anatole Demercay tarafından elde edildi. 1970’li yıllarda samaryum-kobalt alaşımlı mıknatıslar üretildi.
“Samaryum” kelimesi, Rus Maden Mühendisleri Birliği Genel Sekreteri Albay Vasili Evgrafovich Samarsky-Bykhovets’in isminden esinlenilerek türetilmiştir. Dolaylı olarak adının bir elemente verildiği ilk kişi Bykhovets’tir. Bunun sebebi şu; Bykhovets, 1847 yılında Ural dağlarındaki Miass kasabası yakınlarında bulduğu bir minerali incelenmek üzere Alman mineraloglar Gustav Rose ve Heinrich Rose kardeşlere gönderdi. Bu mineral, daha sonra Boisbaudran tarafından incelendi ve mineralde yeni bir element keşfetti. Bu sebeple Boisbaudran, Rus Bykhovets’i onurlandırmak için minerale “samarskit” adını verdi. Bulduğu element için de “samaria” ismini önerdi. Daha sonra bu isim diğer elementlerle uyum sağlaması için “samarium” olarak değiştirildi.
Kaynak: Webtekno
Dünya'nın derinliklerinde bulunan element, bu gezegenin atmosferinde
Çin Ulusal Astronomik Gözlemevi’nden bilim insanları, Dünya’dan yaklaşık 556 ışık yılı uzaklıkta farklı bir galakside yer alan MASCARA-4 adlı gezegende samaryuma rastladı. Samaryumun keşfi, bugüne kadar bir ötegezegende yapılan en ağır element keşfi oldu. Üstelik Dünya’nın derinliklerinde ve özellikle çekirdeğine yakın bölgelerinde bulunan samaryum, MASCARA-4 gezegeninde atmosferde yer alıyor. Bu da aslında MASCARA-4’ün yapısıyla alakalı bir durum. A tipi genç bir yıldızın etrafında varlığını sürdüren MASCARA-4, “ultra sıcak Jüpiter” olarak da biliniyor. Jüpiter’in 3,1 katı kütleye sahip olan gezegende sıcaklığın 1976 santigrat derece gibi çok üst düzeylerde olduğu tahmin ediliyor.
Peki bu keşif nasıl yapıldı?
Bir ötegezegende keşfedilen en ağır element keşfi, Avrupa Gözlemevi’nin ESPRESSO spektrografı sayesinde mümkün oldu. 13 Şubat ve 1 Mart 2020 tarihlerinde yapılan gözlemlerden elde edilen verileri inceleyen bilim insanları, gezegende samaryumun yanı sıra titanyum ve baryum elementlerinin de varlığını tespit etti. Samaryum’un yanı sıra baryum da ilk kez bir öte gezegende görülmüş oldu.
Samaryum Nedir, Nerelerde Kullanılır?
Samaryum, nadir toprak elementleri arasında bulunan elementlerdendir. Mütevazı uygulamaları olan samaryum, yaygın olarak mıknatıslarda ve aydınlatma sistemlerinde kullanılır. Bazı kanser türlerinin tedavisinde de faydalanılan bir element olan samaryum, yüksek manyetik özellikleri sebebiyle tercih edilen metaller arasında yer alır. İsviçreli bir bilim adamının varlığını tespit ettiği, Fransız bir kimyagerin izole ettiği samaryum, Rus bir albayın ismini alır.
Tarihçesi
Samaryum, 1879 yılında Fransız kimyager Paul Emile Lecog de Boisbaudran tarafından Paris’te keşfedilmiştir. Bazı kaynaklarda, samaryumun, 1853 yılında İsviçre’nin Cenevre kentinde kimyager Jean Charles Galissard de Marignac tarafından keşfedildiği belirtiliyor. Samaryumun keşfi 1850’li yıllardan sonra birçok kimyager tarafından ilan edilse de kâşifi olarak Boisbaudran kayıtlara geçmiştir. Marignac, ilk olarak bazı nadir toprak elementleri karışımı olan didimyumda keskin absorpsiyon çizgileri ile spektroskopik olarak samaryumu tespit etmiştir. Boisbaudran ise, samarskit mineralinden ilk olarak samaryum tuzu elde eden isimdir. Boisbaudran, ilk olarak samarskitten didimyumu ayrıştırdı ve bir didimyum nitrat solüsyonu hazırladı. Daha sonra amonyum hidroksit ekledi ve iki çözelti oluştuğunu tespit etti. Bu çözeltilerden biri didimyumdu, diğeri de element samaryumdu. Saf samaryum, ilk olarak 1901 yılında Eugene-Anatole Demercay tarafından elde edildi. 1970’li yıllarda samaryum-kobalt alaşımlı mıknatıslar üretildi.
“Samaryum” kelimesi, Rus Maden Mühendisleri Birliği Genel Sekreteri Albay Vasili Evgrafovich Samarsky-Bykhovets’in isminden esinlenilerek türetilmiştir. Dolaylı olarak adının bir elemente verildiği ilk kişi Bykhovets’tir. Bunun sebebi şu; Bykhovets, 1847 yılında Ural dağlarındaki Miass kasabası yakınlarında bulduğu bir minerali incelenmek üzere Alman mineraloglar Gustav Rose ve Heinrich Rose kardeşlere gönderdi. Bu mineral, daha sonra Boisbaudran tarafından incelendi ve mineralde yeni bir element keşfetti. Bu sebeple Boisbaudran, Rus Bykhovets’i onurlandırmak için minerale “samarskit” adını verdi. Bulduğu element için de “samaria” ismini önerdi. Daha sonra bu isim diğer elementlerle uyum sağlaması için “samarium” olarak değiştirildi.
Kaynak: Webtekno
YORUMLAR