Polonya'nın yeni başbakanı Donald Tusk

Polonya parlamentosu, eski Başbakan Donald Tusk'a yeni bir koalisyon hükümeti kurma yetkisi verdi. Yeni hükümet, Cumhurbaşkanı Andrzei Duda'nın onayını alarak Çarşamba günü cumhurbaşkanlığı sarayında yemin edecek.

Bu gelişme, milliyetçi Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) için sekiz yıllık iktidar döneminin sona erdiği anlamına geliyor. PiS, iki dönemlik iktidarları sırasında AB yetkilileriyle çeşitli fikir ayrılıkları yaşamıştı. Ancak, Tusk'ın, PiS iktidarının etkilerini ortadan kaldırma sözünü yerine getirme konusunda zorluklarla karşılaşabileceği belirtiliyor.

Tusk'ın liderliğindeki merkez koalisyonu, Ekim ayındaki seçimlerde en fazla sandalyeyi kazandı, ancak bu zamana kadar göreve gelememişti. Mateusz Morawiecki liderliğindeki PiS, seçimde birinci parti olarak çıktı, ancak tek başına iktidar olacak çoğunluğu sağlayamadı. Diğer partiler ise PiS ile koalisyon kurmaya yanaşmadı.

Morawiecki'nin Pazartesi günü yapılan güven oylamasını kaybetmesi, Tusk'ın iktidara dönme şansını açtı. Tusk, 2007-2014 yılları arasında Polonya başbakanlığı görevini üstlendikten sonra Avrupa Konseyi Başkanı olarak da görev yapmıştı.

Ekim seçimlerinde %70'ten fazla rekor bir katılımla AB yanlısı koalisyon, Meclis çoğunluğunu elde etti. Bu koalisyon, Tusk'ın Sivil Koalisyon (KO) partisi ile birlikte, Üçüncü Yol ve Sol partileri içeriyor.

Tusk'ın başbakan olarak seçilmesiyle birlikte, koalisyon milletvekilleri Tusk'ın ismini açıkladı ve Polonya milli marşını söyledi. Daha önce Tusk döneminde dışişleri bakanlığı yapmış Radoslaw Sikorski'nin de kabinede yer alması bekleniyor.

Yeni hükümetin beklentileri yüksek. Yeni yönetim, önceki hükümetlerin zayıflattığını iddia ettiği yargının bağımsızlığını yeniden tesis etmeyi taahhüt ediyor. Tusk, "Hukukun üstünlüğünü mümkün olduğunca yeniden tesis edecek bir dizi tedbir üzerinde çalışıyoruz." dedi.



Tusk, ayrıca Brüksel'in hukukun üstünlüğüne ilişkin kaygılar nedeniyle reddettiği 36 milyar euroluk AB fonlarının blokesini kaldırma sözü verdi. Ayrıca, 2020 tarihli bir mahkeme kararıyla neredeyse tamamen yasaklanan kürtajın iptal edileceğini ve LGBT bireylere yönelik korumaların güçlendirileceğini vadetti.

Cumhurbaşkanı Duda'nın Morawiecki'yi hükümeti kurma görevi vermesi, 2025 yılına kadar görevde kalacak olan cumhurbaşkanının, Tusk'ın planlarına engel koyma niyetinde olduğunu gösteriyor. Parlamento tarafından onaylanan yasa tasarılarının yasalaşması için Cumhurbaşkanı Duda tarafından imzalanması gerekiyor, ancak Duda'nın bunları veto etme yetkisi de bulunuyor. Tusk'ın koalisyonunun, cumhurbaşkanının vetosunu geçersiz kılacak yeterli sayıda milletvekiline sahip olmadığı belirtiliyor.

Kaynak: BBC Türkçe