Prag'da 7.000 yıllık dairesel yapı gün yüzüne çıktı
Çekya'nın başkenti Prag'da dairesel ve devasa bir Neolitik dönem kompleksinin kalıntıları gün yüzüne çıkartıldı.
21 Eylül 2022 - 20:48
Çekya'nın başkenti Prag'da kazı çalışması yürüten arkeolog ekip, kent yakınlarında dairesel ve devasa bir Neolitik dönem kompleksinin kalıntıları keşfettiler. Yapının gerçek amacı şu an için bilinmiyor. Yaklaşık 7.000 yıl önce Neolitik Çağ’ın sonlarına doğru yerel bir çiftçi topluluğu bu dairesel komplekste toplanmış olabilir.
Çek Bilimler Akademisi Arkeoloji Enstitüsü (IAP) sözcüsü Jaroslav Řídký, “Bu yapıyı inşa eden insanlar hakkında bir şey söylemek için henüz çok erken olsa da onların M.Ö. 4900 ile M.Ö. 4400 arasında gelişen “Stroked Çömlek” kültürünün bir parçası oldukları açık.” dedi. Vinoř bölgesinde süren kazıların başkanı Miroslav Kraus, yapının ortaya çıkarılmasının kendilerine yapının kullanımı hakkında bir ipucu verebileceğini söylüyor.
Araştırmacılar, Vinoř dairesel kompleksin varlığını ilk kez inşaat işçilerinin gaz ve su boru hatları döşediği 1980’lerde öğrendiler. Fakat mevcut kazı, yapının bütünlüğünü ilk kez gözler önüne serdi. Řídký’ya göre; ekip, şimdiye kadar hendek dolgusunda çanak çömlek parçaları, hayvan kemikleri ve taş aletler buldu. Bu kazıdan elde edilen karbon tarihlemeli organik kalıntılar, ekibin yapının inşa tarihini belirlemesine yardımcı olabilir ve muhtemelen onu yakınlarda keşfedilen bir Neolitik yerleşimle ilişkilendirebilir.
Araştırmacılar, “Stroked Çömlek” kültürüne ait objeleri yapan insanların, Çekya'nın Bohemya bölgesinde başka dairesel kompleksler inşa etmeleriyle tanındığını aktarıyor. Günümüzde Polonya, doğu Almanya ve kuzey Çek Cumhuriyeti’nin kesiştiği yerde bulunan yerleşik tarım köyleri, her biri 20 ila 30 kişiyi barındıran büyük, dikdörtgen yapıları barındıran birkaç uzun evden oluşuyordu. Řídký, “Ancak dairesel komplekslerin inşaı bilgisi, çeşitli arkeolojik kültürlerin sınırlarını aştı. Orta Avrupa’da farklı topluluklar dairesel yapılar inşa etti.” diye konuştu.
Birkaç on yıl öncesine kadar dairesel yapılar iyi bilinen arkeolojik kalıntılar değildi. Ancak Řídký’e göre, şimdi arkeologlar dairesel yapıların, tüm Avrupa’daki en eski mimari kanıt olduğunu biliyorlar. Yukarıdan bakıldığı zaman dairesel yapılar, giriş işlevi gören çeşitli boşluklara sahip bir veya daha fazla geniş, dairesel hendekten oluşuyor. Her bir dairesel yapının iç kısmı muhtemelen ahşap direklerle, belki de boşlukları sıvayan çamurla kaplanmıştı. Bu dairesel yapılar Orta Avrupa’da yüzlerce keşfedildi ancak hepsi sadece iki ya da üç yüzyıllık bir aralığa tarihleniyor. Bu yapıların Geç Neolitik dönemdeki popülariteleri açık olmakla birlikte, işlevleri hala sorgulanıyor.
Almanya’da 1991 yılında yine “Stroked Çömlek” kültürüne tekabül eden, bilinen en eski dairesel yapı bulundu. “Goseck Çemberi” olarak adlandırılan yapı, 75 metre çapındaydı ve çift ahşap bir çit ve üç girişe sahipti. “Archaeological Papers of the American Anthropological Association” dergisinde 2012'de yapılan bir araştırmaya göre, girişlerden ikisi, kış ve yaz gündönümlerinde gün doğumu ve gün batımına karşılık geldiğinden, Goseck Çemberinin bir yorumu, bir gözlemevi veya bir tür takvim işlevi gördüğü.
Řídký, Vinoř yapısının daha genel bir yorumunu tercih ediyor; dairesel yapılar muhtemelen birkaç işlevi birleştiriyordu ve bunlardan en önemlisi sosyo-ritüeldi. Yapıları yapan insanların çalışmak için sadece taş aletlere sahip olduğu göz önüne alındığında, bu dairesel yapıların boyutları oldukça etkileyici. Yaklaşık 60 metre çapındalar. Ancak 7.000 yıl önceki yaşamları hakkında daha fazla bilgi sağlayabilecek çok az mezar bulunduğundan, o dönemin insanları hakkında çok az şey biliniyor.
Üç asırlık popülaritesinden sonra, dairesel yapılar M.Ö. 4600 civarında arkeolojik kayıtlardan aniden kayboldu. Arkeologlar, bunların neden terk edildiğini henüz bilmiyorlar. Ancak bugüne kadar bulunan tüm dairesel yapıların dörtte birinden fazlasının Çekya'da bulunduğu göz önüne alındığında, Vinoř’daki kazıya benzer gelecekte yapılacak araştırmalar sonunda bu yapıların gizemi çözülebilir.
Kaynak: Arkeofili
Çek Bilimler Akademisi Arkeoloji Enstitüsü (IAP) sözcüsü Jaroslav Řídký, “Bu yapıyı inşa eden insanlar hakkında bir şey söylemek için henüz çok erken olsa da onların M.Ö. 4900 ile M.Ö. 4400 arasında gelişen “Stroked Çömlek” kültürünün bir parçası oldukları açık.” dedi. Vinoř bölgesinde süren kazıların başkanı Miroslav Kraus, yapının ortaya çıkarılmasının kendilerine yapının kullanımı hakkında bir ipucu verebileceğini söylüyor.
Araştırmacılar, Vinoř dairesel kompleksin varlığını ilk kez inşaat işçilerinin gaz ve su boru hatları döşediği 1980’lerde öğrendiler. Fakat mevcut kazı, yapının bütünlüğünü ilk kez gözler önüne serdi. Řídký’ya göre; ekip, şimdiye kadar hendek dolgusunda çanak çömlek parçaları, hayvan kemikleri ve taş aletler buldu. Bu kazıdan elde edilen karbon tarihlemeli organik kalıntılar, ekibin yapının inşa tarihini belirlemesine yardımcı olabilir ve muhtemelen onu yakınlarda keşfedilen bir Neolitik yerleşimle ilişkilendirebilir.
Araştırmacılar, “Stroked Çömlek” kültürüne ait objeleri yapan insanların, Çekya'nın Bohemya bölgesinde başka dairesel kompleksler inşa etmeleriyle tanındığını aktarıyor. Günümüzde Polonya, doğu Almanya ve kuzey Çek Cumhuriyeti’nin kesiştiği yerde bulunan yerleşik tarım köyleri, her biri 20 ila 30 kişiyi barındıran büyük, dikdörtgen yapıları barındıran birkaç uzun evden oluşuyordu. Řídký, “Ancak dairesel komplekslerin inşaı bilgisi, çeşitli arkeolojik kültürlerin sınırlarını aştı. Orta Avrupa’da farklı topluluklar dairesel yapılar inşa etti.” diye konuştu.
Birkaç on yıl öncesine kadar dairesel yapılar iyi bilinen arkeolojik kalıntılar değildi. Ancak Řídký’e göre, şimdi arkeologlar dairesel yapıların, tüm Avrupa’daki en eski mimari kanıt olduğunu biliyorlar. Yukarıdan bakıldığı zaman dairesel yapılar, giriş işlevi gören çeşitli boşluklara sahip bir veya daha fazla geniş, dairesel hendekten oluşuyor. Her bir dairesel yapının iç kısmı muhtemelen ahşap direklerle, belki de boşlukları sıvayan çamurla kaplanmıştı. Bu dairesel yapılar Orta Avrupa’da yüzlerce keşfedildi ancak hepsi sadece iki ya da üç yüzyıllık bir aralığa tarihleniyor. Bu yapıların Geç Neolitik dönemdeki popülariteleri açık olmakla birlikte, işlevleri hala sorgulanıyor.
Almanya’da 1991 yılında yine “Stroked Çömlek” kültürüne tekabül eden, bilinen en eski dairesel yapı bulundu. “Goseck Çemberi” olarak adlandırılan yapı, 75 metre çapındaydı ve çift ahşap bir çit ve üç girişe sahipti. “Archaeological Papers of the American Anthropological Association” dergisinde 2012'de yapılan bir araştırmaya göre, girişlerden ikisi, kış ve yaz gündönümlerinde gün doğumu ve gün batımına karşılık geldiğinden, Goseck Çemberinin bir yorumu, bir gözlemevi veya bir tür takvim işlevi gördüğü.
Řídký, Vinoř yapısının daha genel bir yorumunu tercih ediyor; dairesel yapılar muhtemelen birkaç işlevi birleştiriyordu ve bunlardan en önemlisi sosyo-ritüeldi. Yapıları yapan insanların çalışmak için sadece taş aletlere sahip olduğu göz önüne alındığında, bu dairesel yapıların boyutları oldukça etkileyici. Yaklaşık 60 metre çapındalar. Ancak 7.000 yıl önceki yaşamları hakkında daha fazla bilgi sağlayabilecek çok az mezar bulunduğundan, o dönemin insanları hakkında çok az şey biliniyor.
Üç asırlık popülaritesinden sonra, dairesel yapılar M.Ö. 4600 civarında arkeolojik kayıtlardan aniden kayboldu. Arkeologlar, bunların neden terk edildiğini henüz bilmiyorlar. Ancak bugüne kadar bulunan tüm dairesel yapıların dörtte birinden fazlasının Çekya'da bulunduğu göz önüne alındığında, Vinoř’daki kazıya benzer gelecekte yapılacak araştırmalar sonunda bu yapıların gizemi çözülebilir.
Kaynak: Arkeofili
YORUMLAR