Şempanzelerin kendi dilleri olduğu ortaya çıktı
Fildişi Sahili'nde bulunan Tai Milli Parkı'nda yapılan araştırmada 46 şempanzeye ait 900 saatlik ses kaydı incelendi. İnceleme sonucunda şempanzelerin kendilerine has dilleri olduğu ortaya çıktı.
25 Mayıs 2022 - 10:16
Genetik olarak insana en yakın canlı olarak bilinen şempanzelerin 5.000 farklı ses kaydı üzerinden yapılan yeni bir araştırma sonuçlandı. Türün bireyleri arasında, kendilerine has ses vurguları ile bir dil ilk kez keşfedildi.
Her ne kadar aksini çok sık görsek de konuşarak iletişim kurma becerilerimizin, bizi diğer canlılardan ayıran en önemli şey olduğunu düşünürüz. Hatta bu satırları okurken gördüğünüz şekillere birer anlam ve ses yükleyerek verilen bilgiyi anlamanız, yani “yazı” da tarih boyunca, bu becerinin bir sonucu olarak gelişti.
Diğer taraftan genetik olarak insana en yakın canlı türü şempanzeler de tıpkı diğer canlılar gibi kendi aralarında iletişim kurmak için bazı yollar geliştirmiş durumda. Elbette aramızdaki genetik yakınlık, bu iletişim yollarının ürkütücü ve aynı zamanda hayret verici bir biçimde benzeşmesine yol açıyor. Afrika’da yağmur ormanlarıyla bilinen ülke Fildişi Sahili’nde bulunan Tai Milli Parkı’nda yapılan bir araştırma, şempanzelerin kullandıkları sesli ve sözel dili gün yüzüne çıkardı.
Şempanzeler cümle kuruyorlar! Peki ama nasıl?
Milli parkta yaşayan 46 farklı şempanzenin yer aldığı bir gruptan alınan, toplam 900 saat uzunluğunda 5.000 farklı ses kaydı analiz edildi. Şempanzelerin tek sesli çağrıları diziler halinde nasıl kullandıkları, bu seslerin diziler içinde nasıl sıralandığı, birbirinden bağımsız olan ses dizilerini nasıl birleştirildiği tespit edildi.
Şempanzelerin kullandıkları yere ve bağlama göre farklı anlamlara geldiği keşfedilen homurdanma, uğultu, çığlık, sızlanma, bağırma gibi 12 farklı çağrı türü ortaya çıkarıldı. Araştırma ekibinde yer alan Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü’nden Tatiana Bortolato, “Araştırma, şempanzelerin, daha önce düşünülenden çok daha karmaşık yapıya sahip sesli iletişim sistemi geliştirdiklerini gösteriyor.” açıklamasında bulundu. Örneğin tekli homurtular ağırlıklı olarak yiyeceklerle ilgiliyken, nefes nefese homurdanmanın selamlama sesi olarak kullanıldığı belirlendi. Eğer şempanzeler bir tehdit algılarlarsa tek uğultu yayıyorlar, ancak ikili iletişimlerinde bu uğultular daha soluk bir şekilde gerçekleşiyor.
Az önce bahsettiğimiz sürecin sonunda araştırmacılar; 12 farklı ses dizisinin farklı kombinasyonlarla birleştirildiği ve farklı anlamlara gelen 390 farklı ses dizisine, yani cümle yapılarına ulaştılar. Ancak bu ses dizilerinin sayısı tespit edilenden de fazla olabilir. Zira 12 farklı sesin yüzlerce farklı şekilde kodlanma potansiyeli var. Yani şempanzeler, gelecekte bu sesleri yeni biçimlerde kullanarak ifade edemedikleri şeyleri de sözel iletişimlerine dahil edebilirler.
Araştırmacılar, “İnsanlar tarafından üretilecek sonsuz sayıdaki farklı dizilere kıyasla çok daha az görünse de primatlar hakkında kabul gören anlayışın ötesine geçen bir yapı görüyoruz. İnsan gibi sosyal olarak karmaşık bir tür olan şempanzelerin ses dizilerini inceleyerek, nereden geldiğimizi ve benzersiz dilimizin nasıl geliştiğini anlamaya, yeni bir bakış açısı getirmeye çalışıyoruz.” açıklamasında bulundular.
Kaynak: Webtekno
Her ne kadar aksini çok sık görsek de konuşarak iletişim kurma becerilerimizin, bizi diğer canlılardan ayıran en önemli şey olduğunu düşünürüz. Hatta bu satırları okurken gördüğünüz şekillere birer anlam ve ses yükleyerek verilen bilgiyi anlamanız, yani “yazı” da tarih boyunca, bu becerinin bir sonucu olarak gelişti.
Diğer taraftan genetik olarak insana en yakın canlı türü şempanzeler de tıpkı diğer canlılar gibi kendi aralarında iletişim kurmak için bazı yollar geliştirmiş durumda. Elbette aramızdaki genetik yakınlık, bu iletişim yollarının ürkütücü ve aynı zamanda hayret verici bir biçimde benzeşmesine yol açıyor. Afrika’da yağmur ormanlarıyla bilinen ülke Fildişi Sahili’nde bulunan Tai Milli Parkı’nda yapılan bir araştırma, şempanzelerin kullandıkları sesli ve sözel dili gün yüzüne çıkardı.
Şempanzeler cümle kuruyorlar! Peki ama nasıl?
Milli parkta yaşayan 46 farklı şempanzenin yer aldığı bir gruptan alınan, toplam 900 saat uzunluğunda 5.000 farklı ses kaydı analiz edildi. Şempanzelerin tek sesli çağrıları diziler halinde nasıl kullandıkları, bu seslerin diziler içinde nasıl sıralandığı, birbirinden bağımsız olan ses dizilerini nasıl birleştirildiği tespit edildi.
Şempanzelerin kullandıkları yere ve bağlama göre farklı anlamlara geldiği keşfedilen homurdanma, uğultu, çığlık, sızlanma, bağırma gibi 12 farklı çağrı türü ortaya çıkarıldı. Araştırma ekibinde yer alan Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü’nden Tatiana Bortolato, “Araştırma, şempanzelerin, daha önce düşünülenden çok daha karmaşık yapıya sahip sesli iletişim sistemi geliştirdiklerini gösteriyor.” açıklamasında bulundu. Örneğin tekli homurtular ağırlıklı olarak yiyeceklerle ilgiliyken, nefes nefese homurdanmanın selamlama sesi olarak kullanıldığı belirlendi. Eğer şempanzeler bir tehdit algılarlarsa tek uğultu yayıyorlar, ancak ikili iletişimlerinde bu uğultular daha soluk bir şekilde gerçekleşiyor.
Az önce bahsettiğimiz sürecin sonunda araştırmacılar; 12 farklı ses dizisinin farklı kombinasyonlarla birleştirildiği ve farklı anlamlara gelen 390 farklı ses dizisine, yani cümle yapılarına ulaştılar. Ancak bu ses dizilerinin sayısı tespit edilenden de fazla olabilir. Zira 12 farklı sesin yüzlerce farklı şekilde kodlanma potansiyeli var. Yani şempanzeler, gelecekte bu sesleri yeni biçimlerde kullanarak ifade edemedikleri şeyleri de sözel iletişimlerine dahil edebilirler.
Araştırmacılar, “İnsanlar tarafından üretilecek sonsuz sayıdaki farklı dizilere kıyasla çok daha az görünse de primatlar hakkında kabul gören anlayışın ötesine geçen bir yapı görüyoruz. İnsan gibi sosyal olarak karmaşık bir tür olan şempanzelerin ses dizilerini inceleyerek, nereden geldiğimizi ve benzersiz dilimizin nasıl geliştiğini anlamaya, yeni bir bakış açısı getirmeye çalışıyoruz.” açıklamasında bulundular.
Kaynak: Webtekno
YORUMLAR