Türkiye'de 2 milyon 506 bin 740 Suriyeli yaşıyor

Türkiye'de geçici koruma statüsüyle bulunan Suriyelilerin sayısı, 2021 yılından beri düşüyor. Suriye'de Beşar Esad yönetiminin 8 Aralık 2024'te devrilmesinden sonra ise Suriyeli göçmenlerin ülkelerine dönüşünün hızlanıp hızlanmayacağı gündeme gelmişti. Süreçteki geri dönüşlerle ilgili son verileri 29 Ağustos'ta paylaşan İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, ülkesine dönen Suriyeli sayısının 450 bin 169'a yükseldiğini duyurdu. Yerlikaya 29 Mayıs'taki açıklamasında 250 bin kişinin Suriye'ye geri döndüğünü ifade etmişti. Veriler, zaman geçtikçe dönüşlerin hızlandığını gösteriyor.

Türkiye'deki Suriyelilerin çok büyük bir bölümünün, sunulan imkanlar nedeniyle geçici koruma statüsüyle yaşadığı düşünülüyor. Göç İdaresi'nin verilerine göre bu statüdeki Suriyelilerin sayısı, 2011 ile 2021 arasındaki 10 yıllık dönemde, 2019'daki küçük bir düşüş dönemi dışında, sürekli arttı. 2021'de sayı, en üst seviye olan 3 milyon 737 bin 369'a ulaştı. Ancak 2021'den sonra sayı sürekli düştü. Göç İdaresi'nin sitesindeki en güncel veri 22 Mayıs 2025 tarihine ait. Bu tarih itibarıyla Türkiye'de yaşayan Suriyelilerin sayısı 2 milyon 723 bin 421.

İçişleri Bakanı Yerlikaya, 29 Ağustos tarihli açıklamasında, bugüne kadar 1 milyon 190 bin 172 Suriyelinin ülkesine gönüllü geri dönüş yaptığını kaydetti. Yerlikaya, Türkiye'de geçici koruma altında bulunan Suriyeli sayısının Ağustos 2025 itibarıyla 2 milyon 506 bin 740'a düştüğünü söyledi. Bakan, "Suriye'nin istikrara kavuşmasıyla birlikte gönüllü geri dönüşlerin sayısı da artmaya devam edecektir." dedi. Yerlikaya, 29 Mayıs'taki konuşmasında yazın dönüşlerin hızlanabileceğini söylemişti. Hükümet yetkilileri, geri dönüşleri "gönüllü, güvenli, onurlu" kavramlarıyla tanımlıyor. Bugüne kadar çeşitli ulusal ve uluslararası insan hakları örgütleri ise geri dönüşlerde zorla gönüllü dönüş evrakı imzalatılması gibi hak ihlalleri olduğunu iddia etti.

Göç İdaresi'nin Mayıs tarihli verilerine göre İstanbul, Türkiye'de en fazla Suriyelinin yaşadığı kent olmaya devam ediyor. Şehirde, geçici koruma statüsündeki 437 bin 687 Suriyeli yaşıyor. İstanbul'u Gaziantep, Şanlıurfa, Adana, Hatay, Mersin, Bursa, Konya, İzmir ve Ankara takip ediyor. Gaziantep'te 381 bin 24, Şanlıurfa'da 236 bin 901, Adana'da 201 bin 877, Hatay'da 190 bin 575, Mersin'de 171 bin 906, Bursa'da 157 bin 968, Konya'da 112 bin 577, İzmir'de 109 bin 327, Ankara'da ise 79 bin 387 Suriyeli yaşıyor. Türkiye'de en az Suriyelinin yaşadığı kent ise sadece altı Suriyeliyi barındıran Hakkari. Yine en az Suriyelinin yaşadığı kentlerden Bayburt'ta 32, Tunceli'de 38, Artvin'de 66, Iğdır'da 79, Gümüşhane'de 91 Suriyeli ikamet ediyor.

Göç İdaresi'nin Mayıs tarihli verilerine göre Türkiye'deki Suriyelilerin 1 milyon 405 bin 671'i erkek, 1 milyon 317 bin 750'si kadın. Yaş ortalaması açısından bakıldığında ise 0-4 yaş arasındakilerin sayısı 390 bin 292, 5-17 yaş arasındakilerin sayısı 931 bin 872, 18-64 yaş arasındakilerin sayısı 1 milyon 355 bin 940, 65 yaş üstündekilerin sayısı ise 45 bin 317. Bu arada 22 Mayıs itibariyle Türkiye'de yakalanan Suriyeli düzensiz göçmen sayısı 7 bin 917 oldu. Yakalanan düzensiz göçmenler listesinde ilk sırada 17 bin 877 sayısıyla Afgan göçmenler bulunuyor. Ali Yerlikaya'nın açıkladığı son verilere göre resmi olarak Türkiye'de bulunan toplam yabancı sayısı ise 3 milyon 988 bin 157. Bakanın açıklamalarına göre bu kişilerin Suriyeliler dışındaki bölümünü, 1 milyon 104 bin 385 ikamet izni ile ülkede bulunan yabancılar, 172 bin 602 ise uluslararası koruma altındaki yabancılar oluşturuyor.

Kaynak: BBC Türkçe