Türkiye politika faizi oranında dünya dördüncüsü
Trading Economics verilerine göre; Türkiye politika faiz oranında Zimbabve, Arjantin ve Venezuela'nın ardından dördüncü sırada. Avrupa'da ise en yüksek politika faizi Türkiye'de. TCMB politika faizini Ağustos 2023'e kadar %24'ün altında tuttu. Mehmet Şimşek'ten sonra ise politika faizi Aralık 2023'te %42,5'a çıktı.
01 Ocak 2024 - 15:57
Faiz ile enflasyon arasındaki sebep sonuç ilişkisi tartışmasının bitmek bilmediği Türkiye’de Merkez Bankası (TCMB) son yıllarda oldukça değişken bir faiz politikası izliyor. Politika faizini 14 Mayıs Seçimleri öncesinde %8,5’a kadar indiren TCMB Aralık ayında faizi %42,5’e kadar çıkardı. Türkiye, Aralık 2023 itibarıyla dünyada faizin en yüksek olduğu dördüncü ülke oldu. Türkiye, adı yıllardır ekonomik krizlerle anılan ve istikrarın bir türlü sağlanamadığı Venezuela’ya bir adım daha yaklaştı. Dünyada üçüncü sıradaki bu ülkede faiz oranı %56,3.
Trading Economics sitesine göre Aralık 2023 sonu itibarıyla dünyada politika faizinin en yüksek olduğu ülke %130 ile Zimbabve. Ardında %100 ile ekonomik krizlerden bir türlü yakasını kurtaramayan Arjantin var. Üçüncü sırada ise yine krizlerle boğuşan Venezuela bulunuyor. Bu ülkede faiz oranı %56,3. Türkiye ise bu ülkelerin ardından %42,5 ile dördüncü sırada yer alıyor.
Türkiye’nin ardından Gana %30 ile beşinci sırada. Ardından Sudan (%28,3) ve Kongo (%25) geliyor. 11. sıradaki Liberya’da faiz oranı %20 ve daha sonraki ülkelerde bu oran %20’nin altına düşüyor.
Trading Economics’in Avrupa verilerine bakıldığında ise Türkiye %42,5 ile Avrupa’da politika faizinin en yüksek olduğu ülke pozisyonunda. İkinci sıradaki Rusya’da faiz oranı %16. Ukrayna’da bu oran %15. AB ülkesi Macaristan ise %10,8 ile dördüncü durumda.
TCMB’nin politika faizine 2010 yılından bu yana bakıldığında iktidar değişmemesine rağmen son 5 yıldaki büyük iniş çıkışlar dikkat çekiyor.
2010 - 2018 arasında politika faizi genelde istikrarlı seyrederken 2014’te bir defa %4,5’ten %10’a yükseldi. 2018 ortasına kadar faiz %10’un üzerine çıkmadı. Haziran 2018’de %16,5’e yükselen faiz 2019 ortasına kadar %24 bandında kaldı.
İktidar değişmemesine rağmen ekonomik politikaların değişmesi Merkez Bankası başkanlarının değişmesine yol açtı. Ocak 2010 - Haziran 2023 arasında en yüksek politika faizi oranı %24 oldu. "Yeni ekonomi modeli"nde düşük faiz politikasıyla faiz oranı kademeli olarak %8,5’e kadar geriledi. Ancak 14 - 28 Mayıs seçimlerinin ardından Hazine ve Maliye Bakanlığı koltuğuna Mehmet Şimşek’in oturmasıyla "rasyonel zemine" dönme çabaları başladı. Bu dönemde hazirandan itibaren TCMB her ay faiz artışına giderken Aralık'ta oran %42,5’e kadar çıktı. 2010’dan bu yana TCMB’nin üst üste yedi defa faizi arttırdığı görülmemişti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "Faiz sebeptir, enflasyon neticedir." diyerek uzun yıllar düşük faizi savunuyor. Erdoğan Ekim 2022’de de, "Bu kardeşiniz bu görevde olduğu sürece, faiz her geçen gün, her geçen hafta, her geçen ay inmeye devam edecektir. Kimse bize bu konuda akıl vermesin." ifadelerini kullanmıştı. Ancak seçimler sonrası faiz politikasında U dönüşü yaşandı.
Kaynak: Euronews Türkçe
Trading Economics sitesine göre Aralık 2023 sonu itibarıyla dünyada politika faizinin en yüksek olduğu ülke %130 ile Zimbabve. Ardında %100 ile ekonomik krizlerden bir türlü yakasını kurtaramayan Arjantin var. Üçüncü sırada ise yine krizlerle boğuşan Venezuela bulunuyor. Bu ülkede faiz oranı %56,3. Türkiye ise bu ülkelerin ardından %42,5 ile dördüncü sırada yer alıyor.
Türkiye’nin ardından Gana %30 ile beşinci sırada. Ardından Sudan (%28,3) ve Kongo (%25) geliyor. 11. sıradaki Liberya’da faiz oranı %20 ve daha sonraki ülkelerde bu oran %20’nin altına düşüyor.
Trading Economics’in Avrupa verilerine bakıldığında ise Türkiye %42,5 ile Avrupa’da politika faizinin en yüksek olduğu ülke pozisyonunda. İkinci sıradaki Rusya’da faiz oranı %16. Ukrayna’da bu oran %15. AB ülkesi Macaristan ise %10,8 ile dördüncü durumda.
TCMB’nin politika faizine 2010 yılından bu yana bakıldığında iktidar değişmemesine rağmen son 5 yıldaki büyük iniş çıkışlar dikkat çekiyor.
2010 - 2018 arasında politika faizi genelde istikrarlı seyrederken 2014’te bir defa %4,5’ten %10’a yükseldi. 2018 ortasına kadar faiz %10’un üzerine çıkmadı. Haziran 2018’de %16,5’e yükselen faiz 2019 ortasına kadar %24 bandında kaldı.
İktidar değişmemesine rağmen ekonomik politikaların değişmesi Merkez Bankası başkanlarının değişmesine yol açtı. Ocak 2010 - Haziran 2023 arasında en yüksek politika faizi oranı %24 oldu. "Yeni ekonomi modeli"nde düşük faiz politikasıyla faiz oranı kademeli olarak %8,5’e kadar geriledi. Ancak 14 - 28 Mayıs seçimlerinin ardından Hazine ve Maliye Bakanlığı koltuğuna Mehmet Şimşek’in oturmasıyla "rasyonel zemine" dönme çabaları başladı. Bu dönemde hazirandan itibaren TCMB her ay faiz artışına giderken Aralık'ta oran %42,5’e kadar çıktı. 2010’dan bu yana TCMB’nin üst üste yedi defa faizi arttırdığı görülmemişti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "Faiz sebeptir, enflasyon neticedir." diyerek uzun yıllar düşük faizi savunuyor. Erdoğan Ekim 2022’de de, "Bu kardeşiniz bu görevde olduğu sürece, faiz her geçen gün, her geçen hafta, her geçen ay inmeye devam edecektir. Kimse bize bu konuda akıl vermesin." ifadelerini kullanmıştı. Ancak seçimler sonrası faiz politikasında U dönüşü yaşandı.
Kaynak: Euronews Türkçe
YORUMLAR